حديث دوّم - « غدير خم » است كه به حدّ شياع و تواتر رسيده است در پيش شيعه و سنّى جميعا ، بلكه اين حديث در ميان جميع امّت محمد ( ص ) به حدّ تواتر رسيده است . و نقل كردهاند كه بر اين حديث هشتاد و شش هزار نفر « 90 » شاهد است كه در روز غدير در خدمت حضرت بودهاند .
و از علماء عامه ابن عقده « 91 » اين حديث را به صد و پنج طريق روايت كرده و بعضى به صد و پنجاه طريق روايت كردهاند و جمعى ديگر به صد و بيست و پنج طريق روايت كردهاند . طبرى به هفتاد و پنج طريق روايت كرده است و ابن مغازلى شافعى در كتاب مناقب آن را به دوازده طريق نقل كرده است و بعد از آن گفته است كه : اين حديثى است صحيح از رسول خدا و من در آن هيچ عيبى و علتى نمىبينم و اين فضيلتى است كه خدا على را به آن ممتاز كرده است .
اين حديث در اكثر كتب اهل سنت مذكور است مثل صحيح بخارى و صحيح مسلم و صحيح ترمذى و صحيح ابى داود و جمع بين الصحيحين و جمع بين الصحاح الستة و مسند احمد حنبل و تفسير ثعلبى و كتاب عقد ابن عبد ربه و كتاب
هامش
( 90 ) . در سال دهم هجرت كه رسول اللّه - صلى اللّه عليه و آله و سلم - به عموم مسلمين اعلان عمومى فرمود كه به حج تشريف مىبرد و به آن حجة الوداع گويند ( 90 ) هزار نفر يا ( 114 ) هزار نفر يا ( 120 ) هزار نفر يا ( 124 ) هزار نفر يا بيشتر از اينها با رسول اللّه ( ص ) حركت به حج كردند و اين جمعيت غير از آنها بودهاند كه در مكّه مقيم بوده و غير از آن اشخاصى هستند كه با امير المؤمنين - عليه السلام - از يمن آمدهاند و عموما با رسول اللّه ( ص ) اعمال حج را بجا آوردهاند و در مراجعت از مكه به مدينه آن جمعيت در « غدير خم » عموما حاضر بودهاند ؛ رجوع شود به كتاب نفيس « الغدير » ، ج 1 ، ص 9 - 10 ، ط تهران .
( 91 ) . ابن عقدهء حافظ احمد بن محمد بن سعيد همدانى كوفى ابو العباس از اكابر محدّثين و حفّاظ جليل القدر و عظيم الشأن و زيدى جارودى مذهب بوده در سال 249 ه ديده به دنيا گشوده و در كوفه سال 333 ه رخت از اين جهان بر بسته است و از تأليفات وى كتاب « الولاية » است كه در طرق حديث غدير خم تأليف كرده است . و اينكه مصنّف ( ره ) فرموده كه « او از علماء عامّه است » ، چون زيديها در فروع احكام به عامّه نزديكترند ، شايد به اين مناسبت فرموده ؛ خصوصا كه زيدى جارودى بوده است . و ابن عقده در ميان شيعه و سنّى بسيار جليل القدر و عظيم الشأن و مورد اعتماد و اعتبار است ؛ رجوع شود به كتب رجال خاصّه و عامّه .