بسيار باشد ، مثل گندم و جو و طلا و نقره و امثال اينها ، جايز است كه هر وقت كه خواهند سر موعد قرار بدهند .
و هرگاه تعيين كنند كه جنسى كه به سلف فروخته شده است جنسى باشد كه از فلان موضع به عمل آمده باشد ، بايد آن جنس در وقت وعده ، در همان موضع بسيار باشد . و اگر در سر وعده در آن موضع بسيار نباشد باطل است « 1 » و اگر چه در موضعى ديگر بسيار باشد ، و اگر چه آن موضع چنين موضعى باشد كه عادت شده باشد كه آن جنسى را از آنجا بار كنند و به موضع اول بياورند . مثلا هرگاه كسى مقدار معيّنى از ابريشمى كه در كاشان به عمل مىآيد ، به عنوان سلف به ديگرى بفروشد كه در فلان وقت بدهد ، بايد آن وقت وقتى باشد كه ابريشمى كه در كاشان به عمل مىآيد در كاشان بسيار باشد و اگر آن وقت ابريشم كاشانى بسيار نباشد ، باطل خواهد بود و اگر چه ابريشم در رشت بسيار باشد و از آنجا به كاشان بياورند .
و اگر كسى غلّهء زمينى معيّنى يا ميوهء باغ معيّنى را به سلف بفروشد ، باطل است « 2 » ؛ به اعتبار اينكه ممكن است آفت به او برسد . و همچنين است حكم هرگاه كسى ابريشم كرم معيّنى را يا ريسمانى را كه فلان زن بريسد ، به سلف بفروشد .
و هرگاه كسى جنسى را به سلف بفروشد كه در وقتى بدهد كه در آن وقت آن جنس را توان تحصيل نمود ، امّا به اشكال و مشقّت ، مثل بعضى از ميوهها را در زمستان و بعضى اجناس ديگر را در بعضى از بلاد ، در اين صورت بعضى از علماء گفتهاند كه صحيح است « 3 » و بعضى تأمّل دارند ، امّا هرگاه به ندرت توان تحصيل كرد باطل است « 4 » .
هامش
( 1 ) . طباطبايى ، حائرى : معلوم نيست .
( 2 ) . طباطبايى ، حائرى : معلوم نيست .
( 3 ) . طباطبايى ، حائرى : و اين اقوى است .
( 4 ) . طباطبايى ، حائرى : اگر غرر نباشد بطلان معلوم نيست .