بايد گندم تازه يا كهنه و دانهء او درشت يا خورد باشد . و همچنين است در جو و عدس و ماش و نخود و ساير حبوب « 1 » .
و كسى كه ابريشم يا پنبه يا كتان را به سلف بفروشد ، بايد ذكر كند كه از كدام ولايت باشند و به چه رنگ باشند و نرم باشند و زبر باشند . و در ابريشم بايد ذكر كنند كه باريك باشد « 2 » و گنده نباشد . و در پارچه و متاع و قماش بايد تعيين كنند كه از چه نوع باشند و از كدام شهر باشند و بايد طول و عرض و نازكى و درشتى و زبرى ، بالتمام را تعيين نمايند .
و در بنده بايد تعيين كنند غلام بودن يا كنيز بودن و بايد تعيين نوع آن را هم بكنند كه حبشى باشد يا نوبى باشد . و همچنين بايد تعيين كنند كه به چه رنگ باشد ، سياه باشد يا سفيد ، و همچنين تعيين كنند كه به چه سن باشد و قد او به چه نحو باشد .
و در حيوان بايد تعيين كنند كه به چه سن باشد و نر و ماده و رنگ ، و از كدام موضع باشند .
و بالجمله ، هر صفتى كه باعث تفاوت قيمت بشود ، بايد ذكر كرده بشود . و گاه هست كه بعضى از صفاتى كه ما شمرديم باعث تفاوت قيمت در بعضى از ولايات نباشد ، مثل رنگ در گوسفند ، پس ضرور نخواهد بود ذكر او .
بدان كه هر جنسى كه ممكن باشد كه ضبط شود به ذكر و تعيين كردن صفتهايى كه در او هست كه ممكن باشد كه از غير خود جدا شود ، جايز است كه به سلف فروخته شود ، مثل اجناسى كه ما آنها را ذكر كرديم و مثل ظروف و چوب و هيمه و سنگ و آجر و جميع ميوهها و دانهها و همهء روغنها و همهء بوىهاى خوش و پيه و شيره و مثل جامهها و پارچهها و حيوانات و تخممرغ و گردو و بادام و شكر و قند و عسل و هل و ميخك و دارچينى و مثل طلا و نقره و مس و قلع و آهن و فولاد و سرب و مثل نيل و قرمز و مثل مرواريدهاى كوچك و عقيق ، و همچنين در غير اينها
هامش
( 1 ) . ب : « حبوباتى » .
( 2 ) . ب : - « باشد » .