عليه السلام و اخذه الفتوى من جنابه و انما لم ينقل عنه بل يحكى الاجماع لبعض دواعى الاخفاء » . « 1 » ممكن بود ادعاء شود مسأله ولايت فقيه مورد رضايت امام زمان عليه السلام است و الا آن حضرت به محقق اردبيلى از با وجوب ارشاد جاهل مىرساندند كه تصرّفات شما به عنوان يك فقيه مورد امضاء ما نيست و حال اينكه قطعا اينطور نبوده است محقق اردبيلى رحمه اللّه از جمله آن فقهاى نامى شيعه است كه حلاوت فقه غنى شيعه اماميه را چشيده است و به معناى كلام ائمه عليهم السلام دست يافته است و هم اشارات و رموز كلام آن حجتهاى الهى را درك نموده است و چگونه چنين نباشد كسى كه مستقيما از امام زمان جواب مىشنود .
ايشان معتقد است كه ولايت و حكومت اوّلا و بالذات از آن خداى متعال است و آن ولايت اولا به رسول اللّه صلىّ اللّه عليه و آله و بعد به اولى الامر واگذار شده است چنانچه خداوند فرموده است :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ . »
« 2 » در كتاب زبدة البيان فى احكام القرآن در ذيل اين آيه كريمه فرموده : اختلاف شده در معنى اولى الامر بعضى گفتهاند مراد علما و مجتهدان و حاكمان بر مردم در هر زمانى مىباشند و لو اينكه اينها جائر و ظالم باشند . و همين معنى مشهور بين اهل سنّت است زيرا آنها اطاعت سلاطين و حكام جائر و ظالم را حتى اگر در بدترين حالات ظلم و ستم هم باشند واجب مىدانند مثل اينكه اطاعت خدا و رسول را واجب مىدانند .
در جواب مىفرمايد : اين ادعاء باطل است و فساد آن روشن ، و ادعايى است غير ممكن . چگونه امكان دارد خداوند فرمان بدهد كه از فاسقان اطاعت كنيد و اطاعت آنان را مثل اطاعت خدا و رسول بدانيد با اينكه در قرآن امر كرده باداء امانت و حكومت به عدل . در حالى كه بين حكام جور و بين خدا و رسولش بينونت كامل است و در آيه نباء دستور داده كه اگر فاسق خبرى آورد ، پس از
هامش
( 1 ) . كفايه ، ج 2 ، ص 70 .
( 2 ) . سوره نساء ، آيه 58 .