اسلامى و مانع از هم پاشيدگى ملت بوده است و نيز موجب اعاده شوكت و عظمت و حيثيت از دست رفته مسلمين خواهد بود . خصوصا بعد از پيروزى انقلاب اسلامى به رهبرى قائد عظيم الشأن حضرت امام خمينى قدّس سرّه كه دوباره اسلام و مذهب شيعه بعنوان بزرگترين اداره كننده جامعه بشرى مطرح گرديده است . در حقيقت بايد گفت اين مسأله ولايت بعنوان محور مجد و كرامت همه مسلمين از نو زنده گرديده و بر ما لازم است اين چراغى كه به دست آن امام فقيد رحمه اللّه روشن شده حافظ و نگهبان باشيم .
و نيز اين مسأله به عنوان يكى از مسائل مهم فقهى هميشه مورد بحث و تبادل نظر بين فقها و علماى شيعه از لحاظ سعه و ضيق آن بوده است اگر چه اصل مسأله فى الجمله مورد تسالم همه فقها از قدماء و متأخرين بوده و هست و جاى هيچ اشكالى نيست .
بسيارى از فقهاى بزرگ در طول تاريخ قائل به ولايت عامه فقها بوده و آنان را نائب مطلق امام معصوم عليه السلام مىدانند و معتقدند فقهاى جامع الشرائط براى افتاء ، از طرف ائمه عليهم السلام ولايت بر تمام شؤون مردم به آنها تفويض گرديده است مانند شيخ مفيد ، شيخ الطائفه ابو جعفر طوسى ، محقق و علامه حلّى ، محقق اردبيلى ، نراقى ، صاحب جواهر رضوان اللّه عليهم اجمعين .
و از فقهاى معاصر مانند فقيه و اصولى محقق آية اللّه العظمى بروجردى رحمه اللّه و قائد عظيم الشأن بنيانگذار جمهورى اسلامى زنده كننده ولايت حضرت امام خمينى رحمه اللّه و مرجع بزرگ فقيد حضرت آية اللّه العظمى گلپايگانى رحمه اللّه و ديگران كه از جهت اختصار از ذكر نام همه آنان خوددارى مىكنيم و مىتوان ادعا كرد كه اين مسأله از زمان غيبت صغراى امام عصر ارواحنا فداه تا زمان صاحب جواهر رحمه اللّه اگر اجماعى نبوده قطعا مشهور بين همه فقها بوده است .
براى روشن شدن اين مسأله كلام صاحب جواهر رحمه اللّه را در اينجا مىآوريم .
در اين رابطه كه اين مسأله مشهور بين فقها بوده است فرموده : و هذا حكم
محقق اردبيلى ( فارسى ) — صفحة 699
مساهمون: كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى
ص٦٩٩