تعبير مىكند و با جمله ( انتهى كلامه رفع مقامه ) از ايشان تحسين و تمجيد مىكند .
بعضى از شيوههاى فقهى و نظرات محقق اردبيلى رحمه اللّه
از مطالعه كتاب مجمع الفائدة و البرهان بدست مىآيد كه شيوهء اين فقيه بزرگ شيوه سلف صالح است ، به اجماع و شهرت بين اصحاب مخصوصا شهرت بين قدماء اهميت زيادى مىدهد و به اصطلاح هم شهرت را جابر ضعف سند روايات مىداند و هم اعراض مشهور را موجب وهن روايات .
شيوهء ديگر ايشان اين است كه از آيات و روايات با فهم عرفى توأم با دقت نظر برداشت كرده و بر طبق آن فتوا مىدهد . و نيز در اين كتاب از ادلهء عقليه كه گاهى از آن به ادلّهء اعتباريه تعبير مىكند توجه كافى دارد .
محقق اردبيلى با آن همه قدس و تقوا از حرّيّت و شهامت خاصّى در فتوا دادن برخوردار است و شاهد آن فتواى ايشان است در « بيع العنب ممن يعلم ان يعمله خمرا » است كه بعد از اين خواهد آمد . يكى از علماى بزرگ حوزه علميه قم از محقق و فقيه بزرگ حضرت آية اللّه العظمى بروجردى قدّس سرّه نقل مىكردند كه ايشان در جلسه درسشان درباره محقق اردبيلى فرمودهاند نظر مرحوم اردبيلى اين بوده است كه احتياط در اين است كه هرچه كه يك فقيه از آيات و اخبار و ساير ادله شرعيه فهميد همان را عمل كند و ديگر از باب احتياط تغيير ندهد .
و نيز وثوق به صدور را در اعتبار روايات كافى مىدانند و توثيق رجال سند هم اگر نباشد مضرّ به اعتبار آن نيست .
لازم است در اين قسمت اشاره كوتاهى به بعضى از نظريههاى دقيق آن فقيه بلند پايه بكنيم تا مكانت علمى و هم شهامت در فتواى آن شخصيت بزرگ روشن شود . سابقا گفتيم شيخ اعظم انصارى رحمه اللّه به آراء و نظرات فقهى ايشان توجه دارد به چند نمونه از آنها توجه مىكنيم .
در مكاسب محرّمه در مسأله بيع العنب ممّن يعمله خمرا و يا بيع الخشب