ولايت سرچشمه همه فضائل است و باعث نجات انسان بعد از مرگ .
وقتى محقق اردبيلى از دنيا رفت و در جوار قبر امير المؤمنين - عليه السلام - دفن شد يكى از شاگردانش گفت خيلى دلم مىخواست استادم را در خواب ببينم و از ايشان سؤال كنم كه بعد از مرگ بر ايشان چه گذشته است . تا اينكه شبى از شبها در خواب استاد عالى قدرم را ديدم در حالى كه از حرم مطهّر امير المؤمنين - عليه السلام - بيرون مىآيد در حالى كه لباس زيبايى در بر و عمامه فاخرى بر سر داشت . بخدمتش رسيدم گفتم مولايم بفرماييد بعد از مرگ خداوند متعال با شما چه كرد و از كجا شما به اين مقام عالى رسيديد در جواب فرمود :
رأينا سوق العمل كسادا و ما نفعنا الّا حب صاحب هذا القبر و اشار الى قبر امير المؤمنين عليه السلام . بازار عمل را كساد ديدم و سود نداد ما را مگر ولايت و محبّت صاحب اين قبر مطهّر ، و اشاره كرد به قبر امير المؤمنين - عليه السلام . « 1 »
مكانت علمى محقق اردبيلى رحمه اللّه
محقق اردبيلى در زمرهء فقيهان و مجتهدان بلند پايه مانند شيخ طوسى ، مفيد ، علامه حلى ، فاضل مقداد است كه جامع معقول و منقول بودهاند . اين عدّه از فقهاى بزرگ معتقدند كه عالم دينى نبايد تنها به علوم منقول بسنده كند بلكه لازم است همراه منقول از معقول هم مانند كلام و حكمت بهره لازم را برده باشد تا بتواند با برهان و جدال احسن پاسدار حريم عقائد شيعه باشد و به شبهات مخالفان و معاندان پاسخ دهد . علاوه از اين ، تجربه هم بما مىآموزد فقهايى كه از علوم معقول به اندازه لازم برخوردار بودند نوعا در نظرات علمى دقيقتر و از جامعيت بيشترى برخوردار بودند ، از قدماء اصحاب همانهايى كه نام برديم و از متأخرين محقق اصفهانى ، آخوند خراسانى ، مرحوم سيد يزدى صاحب عروة الوثقى را نام مىبريم . نگارنده از يكى از اساتيدم شنيدم كه سيد به شاگردانش در جلسه درس مىفرمودند : حداقل كتاب شوارق الالهام محقق
هامش
( 1 ) . روضات الجنات ، ج 1 ، ص 92 - مستدرك الوسائل ، ج 3 ، ص 392 .