او بايد باور نمايد تنها يك شاگرد است و استاد بايد مقام و سمت خود را محفوظ دارد . ولى امروزه روانشناسى آموزش اين روّيه را نامناسب با رشد علمى دانشجو و موجب حسّ بيگانگى و درخود فرو شدن او دانسته است . و اصولا چيزى كه اسلام بر آن همواره تأكيد دارد عدل است كه ايجاب مىدارد احترام لازم و متناسب شؤون طرفين حفظ و رعايت شود .
محقق اردبيلى همانگونه كه در اين بعد از حياتش در تواريخ ثبت گشته با تلامذه خود رفتار پدر و فرزندى داشته . آرى به راستى مگر جز اين است كه پدر روحانى از پدر جسمانى فيزيكى برترى همهجانبه دارد ؟
وقتى از اسكندر « 1 » پرسيده شد : پدرت قليپ « 2 » مقدونى را بيشتر دوست مىدارى و يا دبير پيرت ارسطو « 3 » را ؟ گفت دبيرم ارسطو را ، چه پدرم به من تن داد و ارسطو روح بخشيد و روح از تن اشرف است .
در جامعهاى كه شاگرد به حق و مقام استاد آشنا است و معنى و نقش وى را درك مىكند و فرمايش مولايش على عليه السّلام « من علّمنى حرفا صيّرنى عبدا » آويزه گوش اوست ، احترام و تقدير و ستايش استاد از شاگرد هرگز از وى انسانى گستاخ ، فرصتطلب ، عزيز و دردانه نمىسازد ، بل به كمال مطلوب وى كمك مؤثر مىكند . و مولانا الأردبيلى در اين ميدان نيز گوى سبقت را مىربايد و با شاگردان رفتارى مىكند كه در عرف و زمانش مشار بالبنان مىشود . يك نمونه از
هامش
( 1 ) . پسر فليپ معروف به اسكندر رومى و اسكندر گجستك ( يعنى ملعون ) و كبير و ذو القرنين به سال ( 356 ق م ) متولد شد و سالها خدمت ارسطو تحصيل كرد ، در ( 336 ق . م ) به سلطنت رسيده شورشها را خوابانيد و عزم جهانگيرى كرد در بهار ( 334 ق . م ) ايران را مغلوب و در ( 327 ق . م ) هندوستان را تصرف نمود و در بابل به سال ( 323 ق . م ) در سن 33 سالگى در گذشت .
( 2 ) . فيليپ ( 382 - 336 ق . م ) پادشاه مقدونيه ( 360 - 336 ق . م ) پدر اسكندر مقدونى در سال ( 360 ق . م ) يونان را گرفت .
( 3 ) . يا ارسطا طاليس يا ارسطوتال ( 384 - 322 ق م ) يكى از حكماى بزرگ يونان ملقب به معلم اول شاگرد افلاطون مدوّن منطق به طبقه علمى در آورنده همه علوم زمان و مؤسس مكتب مشاء . از آثار مهم و علمى اوست ما بعد الطبيعه ، تاريخ جانوران ، دربارهء آسمانها ، طبيعت ، سياست و غير اينها .