تخطي إلى المحتوى الرئيسي

محقق اردبيلى ( فارسى ) — صفحة 530

مساهمون:

ص٥٣٠
فقهى توسط سيد محمد سعيد بن سراج الدين كوهپايه‌اى تحت عنوان « مفاتيح الأحكام » ترجمه شده است . و در علم كلام نيز آثارى متعدد و گران سنگ بر جا گذاشته است ، از جمله : « استيناس المعنويه » « 1 » و « بحر المناقب » « 2 » و « حاشيه بر شرح تجريد » « 3 » و غيره . و در رشته عقايد كتاب معروف « حديقة الشيعه » را نوشته كه از نظر عمدهء مدققان و ثقاة بىشبه از محقق اردبيلى مىباشد . و در رجال و درايه و غير اينها نيز از وى تقريرات نوشته شده كه توسط اهم تلامذه‌اش تنظيم گشته كه به برخى در گذشته اشارت رفت .

آگاهى و دقت در مكاتب و آراء عصر :

يك محقق اسلامى كه عمدتا كارشناس و پاسخگوى معضلات مسائل اسلامى در هر عصر و دوران است بايد در اين راستا دقيقا از مستحدثات روزمرهء شبه آفرين مخالفان ، مغرضان و جاهلان آگاه بوده آمادهء دفاع علمى از ايدئولوژى خود و همواره با سلاح تقواى جدلى ، اتقان فنّى ، تحكيم مبانى و بىطرفى مسلح باشد . به حق محقق اردبيلى اين‌گونه درخشيد . او به نظريات عصر خودآگاه و مكاتب و معتقدات آن را مىشناخت كتاب پرآوازه‌اش « حديقة الشيعة » با آن دقت و ظرافت شناختى ، عينى و استدلالى گواه گويا بر مدعى است . هم‌چنين « حاشيه شرح تجريد » اين حبر خبير . آگاهان مستحضرند كه در عصر وى محور بحث و جدال بيرون از پيرامون آراء كلامى ، نظرات مفسران ، فقيهان رهگشاى اماميه و اهل تسنن نبوده است كه اين محقق فرزانه در آثارى مستقل و نيز در لابلاى كتب ديگر متداول خود به بررسى ژرف آن آراء پرداخته است .
هامش
( 1 ) . الذريعه ، ج 2 ص 37 . ( 2 ) . الذريعة ج 3 ، ص 48 . ( 3 ) . الذريعه ، ج 6 ص 114 - 113 .