و أبو بكر و عمر هم به موافقت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بيست و پنج فرسنگ ديگر آن دو مرد را از مدينه دور كرده بودند ، هر دو را طلبيده دو هزار درهم به جهت خرج راه ايشان فرستاد و ايشان را استقبال كرد و به رسيدن ايشان بشاشت و سرور بسيار اظهار نمود و گفت به رغم كسانى كه شما را مطرود ساخته بودند من شما را استرجاع نمودم و مروان را صاحب رأى و تدبير و وزير و مشير خود گردانيده در تعظيم و احترام او ذرهاى فرو گذاشت نكرد و در ميان قبر مقدس منور آن حضرت ، آن ملعون را جاى داد و در روز اول صد هزار دينار از غنيمت افريقيه به او عطا نموده و روز ديگر صد هزار دينار به حكم بن عاص داد و اين حكايت از سه وجه دليل است بر كفر او :
اول آنكه فرمودهء رسول خدا به موجب
وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى
« 1 » مأخوذ از فرمودهء الهيست و پيغمبر به اشاره ربانى ، آن دو ملعون را از مدينه دور گردانيده بود و مخالفت آن حضرت مخالفت الهى است ؛ پس اين مخالفت عثمان عين كفر و محض الحاد است ؛
دوم شكر نمودن و اظهار بشاشت كردن و گفتن كه به رغم آنكه شما را مطرود كرده بود شما را طلبيدم ، كفر صريح و عين زندقه است ؛
سيم آنكه حق تعالى در قرآن مجيد مىفرمايد كه
لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ يُوادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لَوْ كانُوا آباءَهُمْ أَوْ أَبْناءَهُمْ أَوْ إِخْوانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ
« 2 » ؛ يعنى نيابى گروهى را كه مىگروند به خدا و رسول و به روز بازپسين كه ايشان مودت ورزند و دوست دارند آن كسى را كه خلاف كند با حق تعالى و رسول او ، اگر چه باشند آن مخالفت كنندگان خدا و رسول ، پدران يا پسران يا برادران يا خويشان ايشان و مؤمنان بايد كه كافران و منافقان و مخالفان را دوست ندارند . و معلوم است كه دوستى و يگانگى ظاهرى و باطنى زياده از اين نمىباشد
هامش
( 1 ) . سوره نجم ، آيه 3 .
( 2 ) . سوره مجادله ، آيه 22 .