الى موسى فى شجاعته و الى عيسى فى سباحته و الى محمد صلّى اللّه عليه و آله فى شرفه و منزلته فلينظر الى على بن أبي طالب » و مضامين مذكوره مفيد آن است كه آن حضرت جامع جميع صفات ممكنه است بر وجهى كه هر صفتى از وى ، مساوى بهترين صفتى است از صفات انبياء ؛ پس بايد كه از حيث جامعيت افضل زمرهء مقدسه نبويّه باشد و از حديث روز خندق همين مستفاد مىشود و صاحب « مواقف » استبعاد نموده « 1 » كه بنابراين حديث ، لازم مىآيد كه على عليه السّلام افضل انبياء باشد چه هرگاه با هر يك از انبياء در افضليت مخصوصه به آن نبى مساوى باشد و اختصاص به فضايل ديگران داشته باشد ، لازم مىآيد كه افضل از همه انبياء باشد و اين خلاف اجماع است و بعد از آنكه در طريق دوست و دشمن روايتى مبين به عبارت مخصوصه متصله به حضرت رسالت پناه عليه السّلام نقل شده باشد و معنى متواتر غير از اين نيست ، استبعاد نمودن اين مرد فاضل ، اعتراض بر كلام رسول خدا كردن است و با پيغمبر خدا مجادله نمودن است و خلاف اجماعى كه افاده نموده بنابر قاعدهء مقرره ايشان است كه چون در اثبات و نفى چيزى ، عاجز مىشوند ، دست به اجماع مىزنند ، كدام اجماع و چه اجماع و كى شد اين اجماع و چون منعقد شد اين اجماع ؟ ! ! بلى خلاف قول او درين مدت مديد اجماع فرقه اماميه است و آنچه به نص و اجماع و روايات متواتره اثبات نمودهاند كه آن افضليت به امير المؤمنين است از جميع خلق اللّه به غير از رسول خدا آن را مفسده نام نهاده و ماده استبعاد كردهاند و از احاديث گذشته به وضوح پيوست كه آن حضرت اعلم از كل است و هر كه اعلم است ، به خلافت و امامت اولى است . « 2 »
فضيلت دوم : زهد است و هيچ كس را خلاف نيست در آنكه آن حضرت زاهدترين اهل زمان خود بود و خود فرموده كه دنيا را سه طلاق گفتهام « 3 » و از عمر بن
هامش
( 1 ) . مواقف ج 8 ص 369 به جاى آن ، حديث « من اراد ان ينظر الى آدم . . . آمده است .
( 2 ) . چهار سطر اضافه و دو بيت شعر عربى دارد ( كاشف ص 139 و 140 ) .
( 3 ) . نهج البلاغه ( ترجمه شهيدى ) ص 372 ، حكمت 77 .