فصل پنجم : فضائل حضرت على عليه السّلام
فضائلى كه استنباط آن از احوال ظاهرى و كمالات باطنى و بدنى و نفسى او شده و آن اگر چه بسيار است به جهت اختصار به دوازده فضيلت اكتفا مىنمايد چه اخطب خوارزمى در « مناقب » از جمهور نقل كرده كه از عبد اللّه عباس رحمه اللّه روايت نمودهاند كه گفت : از رسول خدا شنيدم كه فرمود : « لو ان الرياض اقلام و البحر مداد و الجن حسّاب و الانس كتّاب ما احصوا فضائل على ابن أبي طالب عليه السّلام » « 1 » ؛ يعنى اگر درختان قلم باشند و دريا مركّب و جنّيان حسابكننده و آدميان نويسنده ، نمىتوانند شمردن فضايل و كمالات على عليه السّلام را و كسى كه رسول در شأن او چنين فرموده باشد چگونه ممكن باشد ذكر جميع فضايل او نمودن ؟ ! ليكن به جهت حجت ، همان عدد مذكور نقل كرده مىشود :
فضيلت اول : علم است و خلافى درين نيست كه جميع خلق در جميع علوم عيال آن حضرتاند - خواه در احكام شرعيه و قضاياى نقليه و خواه در علوم يقينه و معارف حقيقيه - ؛ زيرا كه او در غايت ذكا و زيركى و فهم بود و حرص ياد گرفتن داشت و او را همچو رسول خدا معلّمى و استادى بود و شب و روز در خدمت آن حضرت به سر مىبرد و يك ساعت و يك لحظه از آن حضرت جدا نبود نه در روز و نه در شب و رسول را كمال شفقت و محبت با او بود و ميل تمام به ياد گرفتن او
هامش
( 1 ) . مناقب خوارزمى ص 32 و 328 ، الطرائف ص 139 .