تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( عربى - فارسى ) — صفحة 351

مساهمون:

ص٣٥١

1 - نواقص واشتباهات تخريجات وتعليقات مصحح

مصحح بجز روايات وموارد معدود از أقوال فقها ساير مطالب ونقل‌قولها واشاراتى كه نيازمند تخريج بوده تخريج نكرده است ، واين خود نقص بزرگى است . مىدانيم كه تخريج مطالب وذكر نشانى دقيق أقوال ومطالب منقول براي خالى نبودن عريضه وزينت مجلس نيست بلكه فوائد گوناگونى در پى دارد وچه بسا در تصحيح متن ويافتن اغلاط نسخه‌ها ومانند آن كمك شايانى به مصحح مىكند وصحت ويا عدم صحت انتساب أقوال را روشن ، ودر فهم مطلب وتقطيع درست عبارات كمك مىكند . ولى مصحح مجمع الفائدة به تخريج ناقص روايات - أغلب از وسائل الشيعة ونه از منابع اصلى ومقدم بر مجمع الفائدة - اكتفا كرده‌اند ودر موارد نادرى ساير مطالب را هم تخريج كرده‌اند . در تخريج روايات هم سراغ منابع اصلى يعنى كتب أربعة ومانند آن نرفته‌اند - بجز نادرا - وروايات را به وسائل الشيعة ارجاع داده‌اند ، در حالي كه وسائل الشيعة سألها پس از مجمع الفائدة تأليف شده ومنبع محقق اردبيلى نبوده است ، بنابراين نبايد به وسائل الشيعة اكتفا كرد ومنابع أولية را به يك سو نهاد ، از سوى ديگر برخى از أهل فن معتقدند كه در وسائل تصحيفات فراوانى روى داده ونسخى از كتب أربعة كه در اختيار شيخ حر عاملي مؤلف وسائل ( طاب ثراه ) بوده چندان مصحح نبوده است . به هرحال نه اكتفا در ارجاع به وسائل كار متقنى است نه ذكر اختلافات مجمع الفائدة با وسائل . در ارجاع به وسائل هم به شمارهء حديث وباب اكتفا شده وشمارهء مجلد وصفحه آن ذكر نشده كه تا حدودي نقص محسوب مىشود . به هر حال ، پس از اين مقدمه اينك به نمونه‌هايى از اشتباهات تعليقات وتخريجات مصحح اشاره مىشود : الف : ج 4 ، ص 66 - 67 . فهنا سؤال مشهور بين الفقهاء والمتفقهة ، قيل : أصله عن المحقق مع الجواب إجمالا في كتابه الشرائع ، وتفصيلا في الدروس نقلهما الشهيد في شرح الارشاد . . . .
مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( عربى - فارسى ) — صفحة 351 | كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى