و فقاهت و نفوذ معنوى وى را مىرساند « 1 » .
مقدس اردبيلى احياگر حوزه نجف اشرف
زعامت مقدس اردبيلى ( ره ) همزمان بود با مركزيت يافتن و رونق مجدد حوزه علميه نجف وجود چهره نورانى و عظيم الشأن ايشان و علل سياسى ، اقتصادى و فكرى گوناگون باعث اين تحول پس از يكدوره ضعف كه در نتيجه رونق يافتن حوزه حلّه پيش آمده بود گرديد .
تدريس و تصنيف و تأليف كتب در زمينه فقه ، اصول ، تفسير در حوزه نجف قوّت يافت با اينكه در اين دوره حوزه جبل عامل در لبنان با وجود شخصيت بارزى همانند صاحب مدارك ( شمس الدين سيد محمد فرزند سيد على عاملى متوفى 1009 ه ق ) و محقق بزرگى همانند صاحب معالم ( ابو منصور جمال الدين حسن بن شهيد 949 - 1011 ه ق ) از قوت زيادى برخوردار بود و نيز حوزههاى علميه ايران خصوصا حوزه اصفهان كه پايتخت دولت صفوى بود به خاطر توجه آنها و وجود علماى بزرگ و عظيمالشأنى همچون محقق كركى ( متوفى 940 ه ق ) شيخ بهائى ( متوفى 1021 ه ق ) ميرداماد ( متوفى 1041 ه ق ) و ملا صدرا ( متوفى 1050 ه ق ) و . . . مركزيت داشت با اين حال حوزه نجف از قدرت و حركت قابل توجهى بهرهمند بود .
محقق نامدار جهان تشيّع يعنى مقدس اردبيلى كه جزء محورهاى بزرگ علمى حوزه نجف بود احساس كرد بايد انقلاب جديد برپا كند و وجه علمى از دست رفته آن ديار ابرار را به آن بازگرداند . مجلس درس ، مرجعيت و زعامتش مثل مرحوم شيخ طوسى ( متوفى 460 ه ق در نجف ) مؤسس حوزه هزار ساله نجف و مفيد ثانى ( متوفى 515 ه ق در نجف ) عظمت تاريخى و جاذبه شديد
هامش
( 1 ) . دين و دولت در عصر صفوى ، دكتر مريم ميراحمدى ، ص 63 .