( هند ، چين و ايران ) كه بيش از هزار سال است سرزمينهاى اسلامى را در نور ديده است ايستادهاند و با گفتار ، رفتار و قلم خود با آنها مبارزه كردهاند كتاب « كافى » براى مبارزه با جريانهاى وارداتى غرب و دائرة المعارف بزرگ اسلامى يعنى « بحار الانوار » براى برخورد با انديشهاى شرق تدوين يافتهاند . « 1 » در تاريخ معاصر نيز رهبران دينى پيوسته به رويارويى با انديشههاى مادى غرب و ماركسيستى شرق كه به سرزمين ما نفوذ كرده برخاستهاند امثال علامه سيد محمد طباطبائى ، مرحوم آيت اللّه بروجردى « 2 » و . . . پيروزى انقلاب اسلامى نيز به رهبرى حضرت امام خمينى قدّس سرّه چهره بزرگ احياگر دين و قرن حاضر كه در صلابت بينش و رفعت نگرش و دقت سنجش سرآمد عالمان دين و رهبران اجتماعى هستند از آن جمله است .
اساتيد حوزهها همان مراجع تقليد هستند يعنى شايستهترين چهرههاى علمى و تقوايى و اجتماعى كه امكانات مالى و همچنين قدرت سياسى و اجتماعى آنها به وسيله مردم تأمين و پشتيبانى مىشود و چون ارزندهترين ارزشها در نظر مراجع حفظ و گسترش حوزهها و علم عالم است و دين را پربهاترين موجودات مىدانند بنابراين ، همّت ، انديشه ، محبت ، دلسوزى ، حمايت و اقدامشان در جهت پيشرفت و نگهبانى حوزه به كار گرفته مىشود و در حقيقت آنها پدرى دلسوز و آگاه براى استاد ، محصل و حوزه بوده و هستند به همين جهت است كه مراجع تقليد يا مراجع اعلاى شيعه در محل هر حوزهاى مقيم باشند آن حوزه گسترش يافته و به رشد زيادى نائل مىشود مثلا حوزه علميه سامرا بهترين دوره خود را در زمان مرحوم آيت اللّه شيرازى ( صاحب فتواى تحريم تنباكو 1230 - 1312 ه ق ) سپرى كرده است و حوزهء علميه
هامش
( 1 ) . حوزههاى علميه طرحى نو ، ص 48 .
( 2 ) . مخالفت مرحوم آيت اللّه بروجردى با اصلاحات ارضى و تغيير خط فارسى به لاتين . . . مجله حوزه ، شماره 43 و 44 ، صفحات 18 و 22 .