نجاشى تأليف احمد بن على نجاشى متوفاى 450 ق را با سه اثر ارزنده شيخ طوسى بنامهاى : « الرجال » ، « الفهرست » ، « و اختيار الرجال » به عنوان كتب اربعه رجالى معرفى نمودهاند . « 1 »
چنان كه بر محققان پوشيده نيست رشته احكام قرآن همانند ساير علوم اسلامى در آغاز بسيط و ساده بود و بتدريج همراه با ساير دانشها پيشرفت نمود و تأليفات فراوانى در اين زمينه پديد آمد كه از تركيب و تصحيح و تنقيح كتب و مصنفات پيشين در فقه القرآن چهار كتاب اصلى پديد آمد كه پايه اصلى اين علم را تشكيل مىدهد و همواره مورد مراجعه و مطالعه فقهاى عظام بوده و هست و تاكنون جايگاه والاى علمى خود را به عنوان كتاب مرجع در آيات الاحكام از ديدگاه شيعه در بين صاحبنظران حفظ كردهاند كه ذيلا به معرفى و ارزيابى اجمالى كتب اربعه معروف ياد شده مىپردازم و اميدوارم نويسنده را بر اين جسارت عفو فرمايند .
1 - فقه القرآن فى آيات الاحكام :
تأليف علامه متبحر و فقيه محدّث و مفسّر محقّق شيخ قطب الدين ابو حسين سعيد بن هبة اللّه بن حسن راوندى كاشانى متوفاى 14 شوال 573 ق كه مدفن اين ثقه جليل القدر در صحن بزرگ حضرت معصومه ( س ) در قم مزار شيفتگان اهلبيت عصمت و طهارت مىباشد . قطب راوندى از دانشمندان نامى ايران در قرن هفتم است كه با نگارش بيش از 60 اثر علمى خدمت بزرگى به جهان تشيّع نمود و علامهء دهخدا در لغتنامهء خود عناوين 30 كتاب اين عالم عالى مقام را همراه با اين شعر او در مدح پيشوايان شيعه آورده :
بنو الزهراء آباء اليتامى * اذا ما خوطبوا قالوا سلاما
هامش
( 1 ) . خامنهاى ، سيد على ، چهار كتاب اصلى علم رجال ، تهران ، دفتر نشر فرهنگ اسلامى ، 1396 ق ص 14 .