جالب ادبى و روائى را در قالب مسائل متنوع مربوط به موضوعات فقهى آورده كه قابل تأمل است و همين ويژگيها است كه مرحوم آية اللّه مرعشى نجفى را وا داشت كه در معرفى اين كتاب بنويسد :
« و هذا السفر الجليل القليل المثيل من اهم الزبر و الاسفار المؤلفة فى هذا الشان فلله درّه و عليه اجره » . « 1 »
مؤلف گران مايه اين كتاب را با بسمله و دعاى قرآنى :
« رَبِّ زِدْنِي عِلْماً »
آغاز و با اين جمله به پايان مىبرد كه « و الحمد للّه وحده و الصلاة على خير خلقه محمد صلّى اللّه عليه و آله و آله من بعده . »
2 - كنز العرفان فى فقه القرآن :
تأليف شرف الدين ابو عبد اللّه مقداد بن عبد اللّه بن محمد حلى السيورى مشهور به « فاضل مقداد » و فاضل سيورى منسوب به قريه سيور از قراء حله متوفاى 826 ق در نجف اشرف از فقها و متكلمان نامدار شيعه در قرن نهم و از شاگردان برجسته شهيد اول محمد بن مكى 786 ق كه تأليفات زيادى در فقه ، كلام ، حديث و علوم ديگر از خود به يادگار گذاشت كه در اثر ارزنده خود به نام « اللّوامع الالهيّة فى المباحث الكلاميّة » با احساس مسؤوليتى كه نسبت به سرنوشت مسلمانان و مسائل اجتماعى و سياسى آنان از استاد شهيدش به ارث برده بود صريحا تفكيك دين را از سياست نشدنى و غير ممكن اعلام نمود و به اين ترتيب افزون بر مقام علمى ، جايگاه بلندى را در فقه حكومتى و سياسى به خود اختصاص داد آنجا كه مىنويسد : « دين و حكومت دو همزاد و همراهند كه يكى را بدون ديگرى فايدهاى نخواهد بود ، مقتضاى حكمت آن است كه اين دو در يك تن فراهم آيند و گرنه اگر عالم و مجتهد از حضور و آگاهى بر زمان و حاكميّت و ارائه فكر و نظر براى هدايت اجتماع جدا شود نقض غرض لازم
هامش
( 1 ) . قطب راوندى ، سعيد بن هبة اللّه ، فقه القرآن ، قم ، مكتبة المرعشى 1405 ق ، ج 1 ، ص 6 .