نيست بلكه آن ، به معناى جاى پست و گود است و استعمال آن در مفهوم مدفوع ، مجاز است و بمناسبت حالّ و محلّ مىباشد . و چنين است واژه « عذره » كه در اصل وضع ، به معناى آستان خانه است و چون در زندگيهاى بدوى مدفوع به آستان خانه القاء مىشده و يا جاى بيرون روى ، بيرون مكان زيست و در آستان و خارج از محيط زندگى ، تعبير مىشده است آن را عذره ناميدند از باب تسميهء حال به نام محل .
4 - شارع مقدس با علم و آگاهى از اسرار و حقايق پديدهها اعم از اشيا ، حيوان و انسان احكامى را مقرّر داشته است و براى اينكه عسر و حرج در زندگى نباشد و عرصه حيات براى انسان تنگ نگردد اصل در اشياء ، حيوانها و انسان را طهارت و پاكى مىداند و نجسها و ناپاكها ، معدود و مشخصاند بهنظر ما ، شرع در معنى طهارت و نجاست تصرّف نكرده بلكه در شناسايى مصاديق آنها به انسان كمك نموده است و اگر هدايت وحى نبود ، او به اين سادگى به بسيارى از اسرار و رازها كه امروزه پىبرده و در پرتو تعاليم انبياء و وحى و سروش آسمانى ، روشن گشته است ، پىنمىبرد و روشن نمىگرديد .
بتابراين ، به زعم ما اصطلاحاتى نظير ، نجاست شرعى ، عقلى ، اعتبارى ، تعبّدى و نظاير آنها اگر مناقشه در تعبير تلقّى نشود ، بنيادى متين ندارند .
5 - مطابق فطرت سليم و انسانى و هدايت وحى آنچه به تن و روان آدمى به شدّت ضرر و آسيب مىرساند و وجود او را از اعتدال خارج مىسازد ، نجس و پليد شناخته شده است و اجتناب از آن ، واجب مىباشد بويژه در نماز و طعام دورى از آنها يك تكليف است و آلوده بودن تن و يا لباس به آن ، موجب بطلان عبادت است زيرا انسان به خدا بايد تقرّب پيدا كند و به كمال ممكن برسد و چنين آلودگيها او را از قرب الهى و كمال انسانى ، باز مىدارد و اين است راز اجتناب مطلق از همه نجاسات و پليديها ؛ كه فقه ، برنامه ترقّى و تعالى انسانى و قرب به پيشگاه حضرت ربوبى است .
مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 412
مساهمون: كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى
ص٤١٢