مفاد اجتهاد همانند لزوم عمل به نصّ است و در خزانة الادب مىنويسد : نجاست غليظ ، نجاستى است كه حكم آن به دليل قطعى ثابت شده ولى حكم نجاست خفيفه ، به دليل ظنّى به ثبوت رسيده است و نظر بيرجندى در مختصر الوقايه ، همين است . « 1 »
علامه مىنويسد : در نجاست شراب همه فقهاء متّفقالقولند جز ابن بابويه و ابى عقيل و علماى عامّه نيز شراب را نجس مىدانند مگر داود و ربيعه و شافعى در يك قولش . « 2 »
و همو در جاى ديگر مىنويسد : اكثر علماى ما مثل مفيد ، ابو جعفر طوسى ، سيد مرتضى ، ابو الصلاح ، سلّار و ابن ادريس ، خمر را نجس مىدانند . امّا ابو جعفر صدوق گفت : مانعى ندارد در جامهء آغشته به خمر نماز خواند زيرا خداوند شرب آن را حرام فرمود نه نماز گزاردن در جامهء آلوده بدان را ، ولى همين صدوق ( ره ) كشيدن تمام آب چاهى را كه در آن خمر چكيده واجب دانسته است دليل ما بر نجاست خمر اجماع است و سيد مرتضى گفت در نجاست خمر ميان فقهاء اختلاف نيست جز شاذى از ايشان ، كه بدان اعتبارى نيست . « 3 »
شيخ طوسى در تهذيب مىنويسد : دليل بر نجاست خمر آيهء نودم از سوره مائده است كه بر خمر رجس اطلاق كرده و « الرجس هو النجس بلا خلاف » دليل ديگر وجوب اجتناب مطلق است و . . . « 4 »
محقق اردبيلى مىنويسد : اجماع بر نجاست خمر ثابت نيست آيه هم ظهور ندارد زيرا رجس به معناى نجس در اصطلاح فقهاء نيست نه از ديدگاه
هامش
( 1 ) . تهانوى ، كشّاف اصطلاحات الفنون ، ج 1 ، ص 906 و ج 2 ، ص 1396 .
( 2 ) . علامه حلّى ، تذكرة الفقهاء ، ج 1 ، ص 63 ، طبع جديد ، مؤسسه آل البيت ، قم .
( 3 ) . علامه حلّى ، مختلف الشيعه ، ص 58 ، چاپ سنگى .
( 4 ) . محمد بن حسن طوسى ، التهذيب ، ج 1 ، ص 278 ، افست بيروت و نك : محمد باقر مجلسى ، ملاذ الاخيار ، ج 2 ، ص 423 ، مكتبهء مرعشى ، قم .