اختلافنظر شديد ديده مىشود ملا فقيهى بر نجاست خمر ادعاى اجماع كرده و فقيه ديگر آن را مردود دانسته است . عدهاى كافر و مشرك را نجس دانسته و عدهاى ديگر پاك ، برخى نجس العين و برخى نجس عرضى انگاشتهاند .
سيد مرتضى علم الهدى فرمود : همه كسانى كه به حرمت شرب خمر قائلند آن را نجس هم مىدانند و هر كه به طهارت خمر عقيده داشته باشد شرب آن را حلال مىداند ( ! ) چون اختلافى نيست كه نجاست خمر تابع حرمت شرب آنست . « 1 »
شيخ بهايى مىنويسد : علماى خاصه و عامّه بر نجاست خمر اجماع دارند جز عدّهاى ناچيز كه هر دو فريق ، مخالفت آنان را به هيچ شمردهاند . « 2 »
ابو عقيل گفته است : اگر خمر بر لباسى بچكد ، شستن آن لازم نيست چون خداى تعالى آن را تعبّدا حرام كرده است نه آنكه نجس بوده باشد . « 3 »
آيا معنى اين تعبير آن نيست كه حرامها دو قسماند : تعبّدى و غير تعبدى چنان كه نجس دو نوع است واقعى و غير واقعى ؟
شيخ اعظم انصارى مىنويسد : كشيدن آب چاه در صورت آلودگى ، تنظيف صورى تعبّدى است ( يعنى : فى الواقع نجس نيست ) . « 4 »
و در زمينه وجودى و عدمى بودن طهارت و حدث مىنويسد : حدث امرى وجودى است و طهارت ، نبود آنست از كسى كه در شأن اوست كه چنان باشد و دليل بر اين ، تفسير حدث است به حالت مانع ، پس منع ، عارض مكلف شود و برخى هم گفتهاند : طهارت حالتى وجودى است كه بر مكلّف عارض شود نسبت به اباحهء نماز ، چون مكلف بدون آن ، نمىتواند نماز گزارد و نكته دوم
هامش
( 1 ) . جواهر الكلام ، ج 6 ، ص 3 .
( 2 ) . حبل المتين به نقل جواهر الكلام ، ج 6 ، ص 2 .
( 3 ) . علامه حلّى ، مختلف الشيعه ، ص 58 ، چاپ سنگى .
( 4 ) . كتاب الطهارة ، ج 1 ، ص 334 .