در اين حديث ملاك و معيار نفوذ تصرفات صبى با توجه به ذيل حديث رشد است .
بنابراين دور نيست چنانچه بگوييم بلوغ سنى در احاديث و آيه موضوعيت ندارد بلكه طريق و علامت براى حصول رشد مىباشد .
در پايان اين بحث لازم به يادآورى مىباشد كه ممكن است اشكال شود كه اين حديث كه مشايخ ثلاث نقل كردهاند مورد اعراض فقها مىباشد زيرا حديث سن بلوغ را چهارده سالگى قرار داده است .
پاسخ اين شبه اين است كه برخى به اين حديث عمل كردهاند ؛ ثانيا على فرض اعراض ، ذيل حديث بىاشكال است و با تبعيض در حجيت به ذيل آن عمل مىشود .
ب : روايات
روايات در ارتباط با شرطيت بلوغ ممكن است به سه دسته تقسيم شوند بهتر اين مىباشد كه هر دسته جداگانه بحث و تحقيق شود .
دسته اول :
دسته اول را رواياتى تشكيل مىدهد كه دلالت دارند بر اينكه عمد و خطاء صبى يك حكم دارد به عبارت ديگر عمد صبى به منزله خطاء ديگران است .
از باب نمونه به چند مورد اشاره مىگردد .
1 - اسحاق بن عمار عن جعفر عن ابيه : ان عليا عليه السلام كان يقول :
عمد الصبيان خطأ يحمل على العاقلة . « 1 »
حضرت على ( ع ) مىفرمود : عمد نابالغان به منزله خطا مىباشد كه عاقله ( خويشاوندان ) مسؤليت آن را مىپذيرند .
هامش
( 1 ) . وسايل الشيعه ، ج 19 ، ص 307 ، باب 11 ، از ابواب العاقله ، ح 3 ، المكتبة الاسلامية .