به عنوان مثال ، وظيفهء قضاوت و فصل خصومات و وظيفهء غسل ميّت هر چند از نظر اهميّت موضوع و نتايج ، بينشان تفاوت وجود دارد و اولى موضوع پر اهميت بهشمار مىرود امّا از اين جهت كه هر دو از مصاديق تكاليف كفايىاند ، از نقطه نظر دينى يكسانند . اگر به موضوعى مثل منصب قضا به عنوان يك جايگاه اجتماعى و يا منبع درآمد و راه دستيابى به خواستهاى مادى نگريسته شود طبعا در مقايسه با موضوعى چون تجهيز ميّت ، مورد رغبت و خواست بسيارى از افراد خواهد بود امّا اگر از زاويه تكليف و مسؤوليت دينى نگاه شود پرواضح است تصدّى تجهيز اموات بايد بسيار آسانتر و مطلوبتر از بر عهده گرفتن مسؤوليتى باشد كه مستقيما در ارتباط با جان و مال و آبروى افراد مىباشد . كوتاهى يا اشتباه دربارهء موضوعى چون تجهيز ميّت در مقايسهء با اشتباه يا كوتاهى احتمالى در مقام فصل خصومات و اجراى حدود و استيفاى قصاص و ديات ، امرى بسيار ناچيز است . چنان كه در رهنمودهاى دينى ، در توجه دادن به مسؤوليت خطير قضاوت ، هشدار داده شده است كه قاضى بر لبهء جهنم است « 3 » امّا دربارهء انجام تجهيز ميّت چنين هشدارى وارد نشده است .
در دستگاه فكرى و انديشهء دينى ، مسؤوليت سنگين قضاوت ، يك « حق » و يك « طعمه » بهشمار نمىرود و چنين جايگاهى براى آن منظور نشده است تا بحث و بررسى شود كه چه كسانى از اين « حق » و از اين « طعمه » محرومند و چه كسانى محروم نيستند ؛ بنابراين ، تأكيد بر اين نكته مفيد خواهد بود كه قضاوت نيز همانند « امور حسبيه » ديگر يك امتياز و شأن ويژه و در چارچوب ملاكها و ارزشگذاريهاى مادى و حقوقى تلقى نمىشود تا اثبات يا نفى آن براى اين
هامش
( 3 ) . چنان كه به نقل از پيامبر « ص » مىخوانيم : « لسان القاضى بين جمرتين من نار حتّى يقضى بين الناس ، فامّا الى الجنّة ، و امّا الى النار » . وسائل ، ج 18 ، ص 157 ، ابواب آداب القاضى ، باب 2 ، ح 3 . تهذيب ، ج 6 ، ص 292 ، ح 15 .