8 - اجتهاد بر اساس مبانى شريعت با تفريع و تطبيق و در مقام عمل و فتوا ولى بدون بررسى مناطات احكام موضوعات و ابعاد قضايا و بررسى اوصاف موضوع و مناسبت حكم با آن به توسط عقل .
9 - اجتهاد بر اساس منابع شرعى با تفريع و تطبيق و در مقام عمل و فتوا و با سنجيدن ابعاد قضايا و بررسى مناطات احكام و موضوعات آنها از نظر ويژگيهاى درونى و بيرونى كه با تحول زمان متحول مىشوند . اين شيوه اجتهادى است كه ما آن را پويا و مترقى و بالنده و مطلوب مىناميم و بر اين بينش و اعتقاديم كه با به كارگيرى آن در تمام مبانى شريعت مىتوانيم تمام مشكلات نظام اسلامى را حل و خلأها را پر و نارساييها را بر طرف نماييم .
پس شيوهء اجتهادى و استنباطى مقدس اردبيلى در مقام استنباط و اجتهاد شيوه خاصى بود كه او را از شيوههاى مجتهدان اوائل دوره سوم از ادوار كيفيت بيان فقه مانند عمّانى و اسكافى و شيخ مفيد ممتاز مىساخت زيرا عمّانى بيشتر در مقام استنباط بر تفريع و تطبيق از راه اجتهاد تكيه و اعتماد داشته و كمتر به ظاهر نصوص و شيخ مفيد به عكس بيشتر بر ظاهر نصوص و عناصر استنباط اعتماد داشت و كمتر بر تفريع و تطبيق .
ولى مرحوم اردبيلى در حدّ وسط قرار داشت نه مانند عمّانى و نه مانند شيخ مفيد ، زيرا وى هم بر ظاهر نصوص و هم بر تفريع و تطبيق تكيه مىكرد .
شيوه او در مقام استنباط همانند شيوه سيد مرتضى و شيخ طوسى در حدّ وسط قرار داشت .
5 - مرجعيت مقدس اردبيلى
بدون ترديد مرحوم فقيه بزرگ احمد بن محمد اردبيلى به عنوان يكى از مراجع بزرگ تقليد شيعيان در آن عصر مطرح بوده است و مردم بلاد به او با اين عنوان گرويده بودند و پاسخ مسائل مورد نياز را در بعد فردى و عبادى و اجتماعى