تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 122

مساهمون:

ص١٢٢
و اخلاقى از او دريافت مىداشتند . در هر حال او در خلال سالهاى 984 تا 993 سمت مرجعيت تقليد شيعيان را عهده‌دار بوده و در اين مدت خدمات ارزنده‌اى در تكامل بخشيدن به ابحاث فقهى كرده ، و نيز خدمات بزرگى به مذهب نموده است كه با هيچ چيز قابل مقايسه نيست .

6 - شيوه مقدس اردبيلى در كيفيت بيان مسائل شرعى

مرحوم اردبيلى از مراجع دورهء سوم از ادوار كيفيت بيان فقه بوده است و در آن دوره احكام شرعى از راه پرسش و پاسخ بيان مىشد نه از راه رساله‌هاى عمليه از اين روى از مراجع آن عصر رساله‌اى همانند رساله‌هاى اين دوره كه دوره ششم است ديده نمىشود مقدس اردبيلى نيز بر شيوه آنها بسنده كرده بود . شيوه وى در بيان احكام شرعى همانند شيوه شيخ طوسى و پيروان او بوده است . مرحوم اردبيلى در اواخر دوره سوم از ادوار كيفيت بيان فقه مىزيست كه طلايه‌دار آن شيخ طوسى بوده است در اين دوره احكام شرعى و مسائل دينى به شكل پرسش و پاسخ و در ضمن كتابهاى فقهى كه به صورت علمى تنظيم شده بود بيان مىگشت و مانند دوره پيش كه فقها تنها احكام را در قالب الفاظ و عبارات روايات بيان مىكردند نبوده است بلكه كتاب را با عبارات و الفاظى كه خود برمىگزيدند مىنگاشتند . نخستين كتاب فقهى كه در اين دوره با شيوه نوين آن زمان تأليف گشت و به جامعه عرضه شد كتاب مبسوط شيخ طوسى بوده است . در بررسيهايى كه در ادوار ششگانه كيفيت بيان فقه داشته‌ام رساله‌هاى عمليه كنونى كه در اين دوره كه دوره ششم است پخش مىشود نه در زمان تشريع وجود داشته و نه در زمان صحابه كه حدود 100 سال ادامه داشت و نه در