محدث بزرگ شيخ حر عاملى صاحب وسائل درباره وى در كتاب تذكرة المتبحرين مىگويد : « مولا اجل اكمل احمد بن محمد اردبيلى شخصيتى بود عالم فاضل مدقق عابد موثق و داراى ورع عظيم الشأن جليل القدر . » « 1 »
علّامه محمد بن على اردبيلى درباره شخصيت او مىگويد : « احمد بن محمد اردبيلى رحمه اللّه در بزرگوارى ، وثاقت و امانت مشهورتر از آن است كه يادآورى شود و او بالاتر از قلمرو عبارت و سخن است شخصيتى متكلّم ، فقيه عظيم الشأن ، جليل القدر ، بلند مرتبه و متورعترين و عابدترين و پرهيزگارترين اهل زمانش بوده است . » « 2 »
و درباره وى نيز گفته شده « لم تلد مثله الامهات » مادران مانند او را نزاييدهاند براى آگاهى بيشتر از آرا و نظرات عالمان و بزرگان درباره اردبيلى مىتوانيد به كتابهاى رجالى مراجعه كنيد .
3 - نوع اجتهاد مورد پذيرش مقدس اردبيلى
اجتهاد داراى چهار نوع است :
الف - اجتهاد بر اساس رأى و تفكر شخصى .
ب - اجتهاد بر اساس مصلحت انديشى .
ج - اجتهاد بر اساس منابع ظنى مانند قياس و استحسان .
د - اجتهاد بر اساس منابع معتبر شرعى مانند كتاب و سنت .
اجتهاد نوع اوّل و دوم و سوم بعد از عصر تشريع در زمان صحابه توسط بعضى از آنها پديد آمد . در هر حال مرحوم اردبيلى نوع اوّل و دوم را بهگونه مطلق نپذيرفته است زيرا حكمى كه از راه اين نوع از اجتهاد
هامش
( 1 ) . به نقل از كتاب معجم رجال الحديث ج 2 ، ص 229 .
( 2 ) . جامع الرواة 1 / 61 .