ديگر نيست بلكه تنها برترى ثواب نماز گزاردن در اين مساجد نسبت به مسجد ديگر را عنوان مىكند ، زيرا رسول اكرم ( ص ) و پس از او صحابه بزرگوار همواره براى
نمازگزاردن به مسجد قبا در حومه مدينه منوره مىرفتند . از اين نتيجه مىگيريم كه رفتن به خانههاى خدا ( مساجد ) منع نشده است ولى ثواب اينكار كمتر از رفتن به مساجد سهگانه ياد شده در حديث شريف است . « 1 »
كما اينكه ممانعت از زيارت قبور و ضريح اولياى خدا پس از نماز براى خدا در مساجد پيوسته به آرامگاه و ضريح ايشان ، به مفهوم منع مسلمانان از انجام دادن كار خير [ عبادت ] است كار نهى زيارت از سوى برخى كسان به آنجا رسيده كه نماز كسانى را كه قصد دارند پس از نماز ، زيارت بهعمل آورند باطل مىدانند ! اين فراخوان متضمن در تنگنا قرار دادن مسلمانان و تعطيل خانههاى خدا ( مساجد ) است حال آنكه پيامبراكرم ( ص ) مىفرمايد : « زمين را براى من مسجد و پاك گرداندى . » « 2 » و فرمود : « بدانيد كه شما را از زيارت قبرها نهى كرده بودم ولى اينك مىگويم به زيارتشان برويد . » « 3 »
هامش
( 1 ) - پاسخ ديگرى نيز در برابر كسانى كه با استدلال به اين حديث مطرح مىكنند وجود دارد . و آن اينكه آنچه در سفر استثنا گشته است دو حالت دارد : اول اينكه جز به اين مساجد سهگانه سفر نكنيد و ديگرى اينكه هيچ جا - جز اين مساجد سهگانه - سفر ننماييد . حال اگر فرض اول را درست بگيريم يعنى معناى حديث آناست كه جز به مساجد سه گانه به هيچ مسجد ديگرى نبايد رفت كه بر فرض صحّت ، اين نتيجهگيرى به معناى عدم جواز رفتن به جاى ديگر از جمله به مسجد ديگر نيست و بنابراين شامل نهى رفتن به زيارت [ قبر ] پيامبران و ائمه طاهرين و اولياى صالحان نمىگردد . و در حالت دوم ، لازمهاش آناست كه جز به سه مسجد ياد شده رفتن به هريك از نقاط جهان نهى شده و به عبارت ديگر رفتن به هرجايى جز مساجد سهگانه حرام است كه البته ايراد دارد زيرا مسلمانان همواره درموسم حج به عرفات و مشعر و منى سفر كردهاند و براى كسب دانش به بغداد ، جبل عامل يا بخارا و . . . مسافرت كردهاند و براى جهاد فى سبيلالله نيز به مرزها و سرزمين ديگر عزيمت كردهاند . نگاه كنيد به احياء علوم الدين ( الغزالى ) 2 : 247 آداب السفر و نيز الفتاوى الكبرى 2 : 24 .
( 2 ) - حديث را الترمذى 2 : 131 ذيل حديث شماره 317 و " النسايى " 2 : 56 و ابن ماجه 1 : 187 حديث شماره 567 و الصدوق در ( الخصال ) : 201 به لفظ « به چهار چيزى برترى داده شدهام : زمين را براى من . . . » و در الفقيه 1 : 155 حديث 724 با لفظ : به من پنج چيز داده شده كه به پيش از من داده نشده است زمين براى من . . . آوردهاند .
( 3 ) - كتب حديث با اسناد صحيح و با الفاظ نزديك به هم به نقل از ابن مسعود و انس و ابن عباس و زيد و ابوهريرة و بريده و امسلمة و عايشة آنرا نقل كردهاند . نگاه كنيد به سنن النسايى 4 : 89 ، مستدرك ( الحاكم ) 1 : 374 و 375 ، سنن ابن ماجه 1 : 476 ، مسند احمد 1 : 441 ، سنن ابوداود 2 : 72 و سنن البيهقى 4 : 74 .