مترقى و دينى پيشين با زنان مىشده ، در نظر بگيريم ، آنگاه مقررات اسلامى را كه دربارهء زنان وضع شده ، مورد بررسى قرار دهيم .
زن در جامعههاى پيش از اسلام
الف - در جامعههاى قبائلى :
همانطور كه تاريخ نشان مىدهد در ميان ملتهاى باستانى كه روش اجتماعى آنها قانونى يا دينى نبوده و تنها به آداب و رسوم قومى زندگى مىكردند ، زن « انسان » حساب نمىشد ، بلكه با وى رفتار يك « حيوان اهلى » را مىنمودند !
انسان از نخستين روزى كه حيوانات اهلى را يكى پس از ديگرى اسير خود مىساخت و به تعليم و تربيتش مىپرداخت و براى نگهدارى و ادارهء زندگى آنها رنج فراوان مىكشيد ، نه براى اين بود كه آنها را به انسانيت بشناسد ! يا عضوى از جامعهء خانوادگى خود قرار دهد و حقوقى برايش قائل شود .
بلكه مىخواست كه از گوشت و پوست و پشم و شير و از سوارى و باركشى و ديگر فوايد آنها بهرهبردارى كند ، از اين رو براى بقا و ادامهء حيات اين حيوانات ، وسايلى از قبيل خوراك و مسكن براى آنها فراهم مىكرد ، ولى تحمل اين زحمات از راه دلسوزى به آنها نبوده ، بلكه براى تأمين منافع خويش ، به اين كار تن در مىداد .
انسان از اين جانوران دفاع مىكرد . نمىگذاشت كسى آنها را بكشد ، يا به آنها آزار برساند و اگر كسى نسبت به آنها تعدى مىنمود ، انتقام مىكشيد ، ولى در واقع همه براى اين بود كه خود را « مالك » مىدانست و مىخواست حقوق خود را حفظ كند نه آنكه براى آن حيوانات حقوقى قائل باشد . زن را نيز به همين ترتيب براى استفاده خود مىخواست .
يعنى زن را در جامعه نگاه مىداشت و از وى دفاع مىنمود و كسى كه به او تجاوز مىكرد ، مجازات مىشد ، ولى نه براى اين كه « انسان » است يا عضوى از يك جامعه