معاد
معاد يكى از اصول سه گانهء دين مقدس اسلام و از ضروريات اين دين پاك است .
هر انسانى - بدون استثنا - با نهاد خدادادى خود ، فرق ميان نيكوكارى و بدكارى را درك مىكند ، و نيكوكارى را - اگر چه خود دنبال نكند - خوب و لازم العمل مىداند و بدكارى را - اگر چه هم گرفتارش باشد - بد و لازم الاجتناب مىبيند . و ترديدى نيست كه خوبى و بدى ، نيكوكارى و بدكارى ، از جهت اثر و پاداشى است كه اين دو صفت دارندو نيز ترديدى نيست كه در اين جهان « روزى » وجود ندارد كه پاداش كارهاى نيك و بد نيكوكاران و بدكاران را به ايشان برساند ، زيرا ما عياناً مىبينيم كه عدهاى از نيكوكاران ، روزگار خود را در نهايت تلخى و تيره روزى مىگذرانند و بسيارى از بدكاران كه سراپا جرم و جنايت هستند ، با رفتار پليد و كردار زشت و ننگين خود ، زندگى را با خوشى و كامروايى به سر مىگذرانند .
بنابراين ، اگر انسان در آيندهء خود و در جهانى جز اين جهان ، « روزى » نداشته باشد كه در آن « روز » به حساب نيك و بد اعمال وى رسيدگى شده پاداش مناسب داده شود ، چنين فكرى - نيكوكارى خوب و لازمالتحصيل و بدكارى بد و لازم الاجتناب است - در نهاد و فطرت انسان گذاشته نمىشد .
نبايد تصور كرد پاداش نيكوكارى كه انسان آن را خوب مىشمارد ، اين است كه به واسطهء آن ، انتظامات در جامعه برقرار مىشود و افراد به سعادت زندگى نائل مىگردند و در نتيجه ، سهمى از منافع آن به خود نيكوكار مىرسد . و همچنين بدكار با