علم نفياً و اثباتاً در اين باره نمىتواند اظهار نظر نمايد . اين نوع گفتار ، استنباط نظرى دانشمندان طبيعى است نه علم طبيعى ، علم در اين باره ساكت است و چنانچه كشف كرده عرضه مىدارد .
مثال دو : رياضى مىگويد دو طرف معادلهء جبرى كه مشتمل به ارقام سلبى يا ايجابى مىباشد ، رقم ايجابى را از طرفى برداشته و تبديل به رقم سلبى نموده و در طرف ديگر مىگذاريم و بالعكس و اين سخنى است برهانى و البته حق است .
فلسفه ، اين سخن را به معناى ثبوت نتايج مثبته مىپذيرد نه به معناى تبديل وجود به عدم يا بالعكس ؛ مثلًا اگر يك معادلهء رياضى به صورت 4 - / /
X
5 داشته باشيم ، مىتوان عدد 5 را ، كه يك رقم ايجابى است ، به طرف ديگر معادله برده و آن را به يك عدد سلبى تبديل كرد كه در آن صورت ، معادله به شكل
X
5 - / / 4 + / 45 - / /
X
در مىآيد و يا مىتوان عدد 4 را كه يك رقم سلبى است ، به يك رقم ايجابى تبديل كرد و معادله را به اين شكل نوشت : 5 - / /
X
4 و اين به معناى تبديل كردن وجود به عدم يا بالعكس نيست ، بلكه تبديل عوامل معادله از صورتى به صورت ديگر مىباشد و در واقع ، جابه جايى صورت گرفته است . رقم سلبى گرچه منفى است ؛ ولى وجود دارد و از سنخ عدم فلسفى نيست . بنابراين تبديل يك رقم سلبى به ايجابى ، وجود دادن به آن و تبديل يك رقم ايجابى به سلبى ، به معناى معدوم كردن آن نيست .
قرار دادن ارقام سلبى و ايجابى در دو طرف معادله و تبديل كردن آنها به يكديگر و يا واقع شدن رقم سلبى در ابتداى معادله و بالعكس ، يك عمليات ذهنى و يك امر قراردادى است و تأثيرى در نتيجهء معادله ندارد .
مثالى ديگر : در الكتريسيته كه مثبت و منفى وجود دارد ، بار منفى در عين منفى بودن موجود است و سخن در مورد آن ، بحث دربارهء عدم نيست .
الكتريسيته چه مثبت و چه منفى ، هر دو موجودند و به خاطر خواص مختلفى كه دارند يكى را مثبت و ديگرى را منفى مىخوانند و گرنه الكتريسيتهء منفى نيز الكتريسيته است و موجوديت دارد . در هر حال فلسفه اين امور را به عنوان ثبوت نتايج ثابت شده مىپذيرد ؛ يعنى هر مقدّمهاى در معادله ، نتيجهء خاص خود را مىدهد ؛ ولى نه به معناى تبديل عدم به وجود ، چون از ديدگاه فلسفه هر دو در ظرف ذهن موجودند و هرگز وجود به عدم تبديل نمىشود و محال است عدم به وجود تبديل گردد ؛ ولى در قلمرو رياضيات به مفهوم رياضى مىتوان چنين