بسيار كمك مىكند كه به تعبير حضرت استاد علامه حسنزاده آملى روحي فداه :
كسى كه معارف پيرامون نفس ناطقهء انسانى به دقت برايش حل نشده باشد به اسرار معاد نخواهد رسيد ، و جناب صدر المتألّهين قدّس سرّه هم در نهايت اسفار سفر نفس را سفر چهارم و مقدمهء معاد قرار داده است كه بدون سفر نفس و شناخت قوا و اعضاء رسيدن به اسرار معاد جسمانى ممكن نيست .
آنچه را كه پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و اهل بيت عليه السّلام راجع به تصرفات ، معجزات و كرامات خود بيان فرمودهاند براى اين است كه بفهمانند شما هم اين لياقت و شأنيّت را داريد كه بدين مقامات نايل شويد به شرط آنكه به راه بيفتيد و دم به دم از فيّاض على الاطلاق استعانت جوييد ، از تو حركت از خدا بركت .
افسوس آن طورى كه بايد ، به اسرار معارف الهيه نرسيدهايم و حقايق دين پشت حجابها مخفى ماند و از اسرار نظام هستى بىخبر مانديم چراكه بنى اميّه لعنهم اللّه با بستن باب ولايت از افاضهء فيض اهل بيت عليهم السّلام ممانعت كردند و يكيك ائمّه را يا به سم يا به وسيلهء شمشير به شهادت رساندند . و حتّى در مدّت حياتشان نيز دائما در محاصرهء شديد حكام ظالم عصر خويش بودند و الّا چطور مىشود شيخ اكبر محى الدين قدّس سرّه كه آحاد رعيت اهل بيت عليهم السّلام است 995 جلد كتاب داشته باشد امّا امام صادق نازنين ما 70 جلد كتاب هم نداشته باشد كه اگر ابن عربىها ، ملّا صدراها ، خواجه طوسىها و . . . همهء بزرگان و عقلاى عالم جمع شوند و امام ملك و ملكوت صادق آل محمّد عليه السّلام فرمايش بفرمايند همگى خواهند گفت كه اگر حرف اين است كه حضرت مىفرمايند پس ما همگى امّى ناخوانا و نانويسا هستيم كه
هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِهِ
« 1 » .
هامش
( 1 ) . جمعه / 3 .