خارجى ، مستقلا مورد ملاحظه قرار داد ، لذا مفاهيم بدون در نظر گرفتن وجودشان نه مستقلند و نه رابط ، بلكه مفاهيم دائما آينه متن خارج هستند و اين فرمايش بسيار سنگينى است و ما را در بخش حضور و مراقبت خيلى كمك مىكند لذا مصلّى در مقام نماز با اداى الفاظ و تداعى معانى بايد دمبهدم در واقعيت خارجى آن معانى قرار بگيرد .
آنكه توجه به صورت خارجى اين مفاهيم نداشته باشد و به حقيقت عوالم وجودى نائل نشود ، هرگز با اداى الفاظ و تصور معانى آنها عروج نمىيابد . يعنى نماز مفهومى بدون ارتباط با منتزع منه ، تعيّن وجودى نداشته و حالت ابهامى دارد . آنكه نماز مىخواند و از الفاظ فقط به مفاهيم آنها توجه مىكند و ديگر در مقام منتزع منه مفاهيم كه مقام خارجى اشياء است قدم نمىگيرد ، نبايد از نمازش توقع زيادى داشته باشد .
در ادامه جناب علامه اقسام وجود رابط را كه ظاهرا بهتر بود زودتر بيان مىفرمودند ، مطرح مىنمايند و آن را به عنوان فرع دوم قرار داده مىفرمايند :
وجود رابط به دو قسم تقسيم مىشود ؛ يك قسم از آن به يك طرف قائم است مانند وجود معلول كه فقط به علّت خويش قوام دارد و قسم ديگر از آن وجود رابطى است كه به دو طرف قائم است مانند وجود ساير نسب و اضافات در قضاياى هليّهء مركبه و مركبات تقييديه .
ممكنات همه روابط و اضافاتند
فرع سومى كه جناب علامه بر اختلاف نوعى نبودن وجود رابط با وجود مستقل كه مستفاد از اصل وحدت تشكيكى وجود ذات مراتب است ، عنوان مىفرمايند اين است كه به طور كلّى اگر در متن واقع قرار بگيريم وجود حق