مگر اينكه خدا كمك نموده و در اعتبار ذهنى ممكن شود .
عينيت وعاء تحقق وجود رابط با وعاء تحقق طرفين قضيه
جناب علامه قدّس سرّه پنج فرع را بر اين بحث مترتب مىكنند . فرع اول اين است كه ظرف ظهور وجود رابطى تابع طرفين قضيه مىباشد . يعنى اگر موضوع و محمول در قضاياى مركبه و مركبات تقييديه وجود خارجى داشتند نسبتى هم كه به عنوان وجود رابط بين طرفين برقرار است ، وجود خارجى است و اگر طرفين به وجود ذهنى متحقق بودند رابط بين آن دو نيز بايد ذهنى باشد ، مانند انسان نوع است ، حيوان جنس است .
ايشان در آخر اين فرع ضابطه خوشى مىدهند و مىفرمايند : وجود طرفين با وجود رابط سنخيت دارد چه اينكه وجود رابط نيز مسانخ با وجود طرفين است و لذا معنى ندارد كه طرفين وجود خارجى داشته باشند اما وجود رابطى و نسبت بين آن دو ذهنى باشد و يا اينكه طرفين وجود ذهنى داشته باشند اما وجود رابطى خارجى باشد ، زيرا وجود رابط اصلا از طرفين جدا نمىشود . و اين يكى از آن مواردى است كه حضرت آقا مىفرمودند : جناب علامه در درسها خيلى كد مىدادند . اين اصلى كه اكنون جناب علامه آن را به عنوان ضابطهاى در فرع اول القاء نمودند در فصل دوم همين مرحله بسيار مشكلگشا خواهد بود .
حكايت وجود رابطى از اتحاد بين طرفين قضيه
جناب علامه در فرع دوم مىفرمايند : وجود رابط در قضاياى هليهء مركبه و مركبات تقييديه موجب مىشود كه موضوع و محمول يك نحوه اتحادى با هم پيدا كنند كه اگر بين آن دو يك نحوه اتحادى صورت نگيرد وجود رابط