نفس الأمر مىكنند . البته جناب علامه در كتاب بداية الحكمة نفس الأمر را محكمتر از اينجا بيان نمودند ، ايشان در فصل هشتم مرحلهء اولى بدايه مىفرمايند : و هذا الثبوت العام الشامل لثبوت الوجود و الماهيّة و المفاهيم الاعتبارية العقلية و هو المسمى « بنفس الامر » التي يعتبر صدق القضايا بمطابقتها ، فيقال : ان كذا كذا في نفس الأمر .
سؤالى كه اينجا مطرح مىشود اين است كه آيا آن ظرفى كه عقل براى مطلق ثبوت و ، فرض مىكند ، امرى اعتبارى است و واقعيتى ندارد ؟ به تعبير ديگر اگر عقلى نبود تا آن ظرف را فرض كند ، آيا چنين ظرفى براى مطلق ثبوت در عالم وجود نداشت ؟ در آينده راجع به نفس الأمر مطالبى را خدمتتان عرض خواهيم كرد و در آنجا خواهيد دانست كه اين فرض كردن عقل به معناى يافتن عقل است ، يعنى در عالم حقيقتى به نام نفس الأمر وجود دارد و عقل نيز در قضاياى خاص به وجود آن پى برده و به آن اذعان و اعتراف مىكند .
در آخر لازم به ذكر است كه در اين دو صفحه كتاب نهاية الحكمة جناب علامه عباراتى راجع به ماهيات داشتند كه براى فهم حقيقت ماهيت بسيار به كار مىآيند و آن سه جمله عبارتند از : إن الماهيات انحاء الوجود » ، « إن الماهيات حدود الوجود » ، « إن الماهيات ظهورات الوجود ، كه البته جملهء سوم ، سنگينتر از بقيه مىباشد و ما در حاشيهء آن نوشتهايم : و هذه العبارة تناسب وحدة الشخصية عند العارف . اين سه جمله را مغتنم بشماريد .
متن
1 ) و قيل : المراد بالأمر في نفس الأمر عالم الأمر ، و هو عقل كلي فيه صور المعقولات جميعا . و المراد بمطابقة القضية لنفس الامر مطابقتها لما عنده من الصورة المعقولة .