نكات تشريحى
1 - مراد از « في كل حمل ماهوي » هر حملى است كه موضوع آن ماهيت مىباشد .
2 - مراد از « حيثية تقييدية » اين است كه تقييد و حكم نمودن هر حكمى بر ماهيت ، بواسطهء وجود مىباشد .
3 - مراد از « ذاتيّاتها » اجزاى ذات ماهيات مىباشد و آن عبارت است از جنس و فصل ماهيات .
4 - مراد از « الماهية من حيث هي لم تكن الّا هي لا موجودة و لا معدومة » ماهيت به صورت لا به شرط مقسمى است زيرا تصور ماهيت به دوگونه است يا لا به شرط مقسمى است و يا لا به شرط قسمى ، لا به شرط مقسمى اين است كه ما حاقّ ذات ماهيت انسان را مثلا نظر كنيم بدون اينكه هيچ قيدى را در آن اخذ كنيم ، و لذا فرمودهاند : « الماهية لا به شرط يجمع مع الف شرط » ، يعنى ماهيتى كه به صورت لا به شرط مقسمى تصور شود با هر چيزى جمع مىشود .
5 - مراد از « هذا الاعتبار » اعتبار الماهية من حيث هى هى لا موجودة و لا معدومه مىباشد .
6 - مراد از « المحمولات غير اللازمة » ، اعراض مفارق مىباشد .
وجود ، سبب حمل احكام بر ماهيات است
روشى كه در اين كتاب اعمال شده اين است كه بعد از طرح بحث ، نكات اصولى را استخراج نموده و آنها را متفرع بر نكات اصلى بحث مىكنند و اين هنر است كه انسان مطلبى را با استدلال بيان كند و بعد ، از دل همان مطلب نكاتى را بيرون بكشد . به تعبير شريف حضرت آقا مرحوم جناب علامه طباطبائى نوعا در