درس شصت و يكّم ( 61 )
فصل دهّم دربارهء صفات فعلى خداوند ، و اينكه اين صفات زائد بر ذات هستند
در اين شكّى نيست كه براى واجب بالذّات نسبت به غيرخودش صفات فعلى ، وجود دارد مثل خالق ، رازق ، معطى ( اعطاءكننده ) ، جواد ( بخشنده ) ، غفور ( آمرزنده ) ، رحيم ( مهربان ) و غير اينها از صفات فعل و اينگونه صفات خيلى زياد بوده و جامع آنها ، صفت « قيّوميّت » خداوند است .
چون صفات فعلى ، اضافه و نسبتى به غير واجب تعالى دارد ازاينرو تحقّق اين صفات منوط و وابسته به تحقّق غير است غيرى كه اين صفات به آن نسبت داده شده است و از آنجا كه غير واجب تعالى هرگونه صفتى كه فرض شده باشد معلول ذات متعالى واجب بوده ، متأخّر از آن مىباشد صفتى كه تحقّقش بر غيرواجب متوقّف است ناگزير متأخّر از ذات واجب و زايد بر آن خواهد بود . پس اين صفات از مقام فعل انتزاع شده به ذات متعالى منتسب مىباشند .
پس موجود ممكن مثلا براى او وجود است و لكن اين وجود بنفسه نيست ، ( يعنى از