درس چهل و هشتم ( 48 )
فصل دوّم در ملاك سبق و لحوق در هريك از اقسام بالا
مراد به ملاك چنان كه در فصل سابق اشاره گرديد همان امر مشترك است بين متقدّم و متأخّر بطوريكه از اين امر مشترك براى متقدّم موجود مىشود آنچه را كه براى متأخّر موجود نمىشود و نيز از اين امر مشترك شىاى براى متأخّر موجود نمىشود جز اينكه براى متقدّم نيز موجوم است .
پس ملاك تقدّم و تأخّر به حسب رتبه همان نسبت به مبداء محدود است مثل اشتراك امام و مأموم در نسبت به مبداء مفروض از محراب و يا درب ( خاص ) با تقدّم امام اگر مبداء مفروض ، محراب باشد و تقدّم مأموم اگر مبداء مفروض درب باشد در رتبه حسّى .
و مثل تقدّم هر جنسى بر نوع خودش در ترتّب اجناس و انواع اگر مبدأ مفروض ، جنس عالى باشد و مثل تقدّم هرنوعى بر جنساش اگر امر بالعكس باشد ( يعنى اگر مبدأ مفروض ، نوع سافل باشد ) .
و ملاك تقدّم و تأخّر به شرف همان اشتراك دو امر در يك معنا كه از شأن آن ، اين است كه متّصف به فضل يا مزيّت يا رذيلت بشود مثل اشتراك شجاع و ترسو در انسانيّتى كه از شأن آن اين است كه متصّف شود به فضيلت شجاعت پس براى انسان شجاع همان چيزى