درس بيست و سوّم ( 23 )
فصل دهّم در احكام مختلف كمّ
سابقا گذشت كه از خواصّ كم :
[ 1 - مساوى بودن اجزاء نسبت به يكديگر و تفاوت آنها ]
1 - مساوى بودن اجزاء نسبت به يكديگر و تفاوت آنها .
[ 2 - قبول قسمت ]
2 - قبول قسمت و آن يا خارجى است چنان كه در عدد است و يا وهمى چنان كه در غير عدد ( از اقسام كمّ ) است .
[ 3 - وجود عادّى از كمّ ]
3 - وجود عادّى از كمّ كه بوسيلهء آن ، كمّ ( مقدار ) قابل شمارش ( و تجزيه ) است .
در اينجا احكام ديگرى است كه فلاسفه آنها را ذكر كردهاند :
[ حكم اوّل : كمّ منفصل يعنى عدد ]
حكم اوّل : كمّ منفصل يعنى عدد ، در موجودات مادّى و مجرّد هر دو ، موجود مىشود و اما كمّ متّصل غير قارّ يعنى زمان ، جز ، در موجودات مادّى ، موجود نمىشود و اما متّصل قارّ يعنى جسم تعليمى و سطح و خطّ در موجودات مجرّد ، موجود نمىشود مگر نزد كسى كه معتقد است به عالم مجرّدى كه داراى مقدار است يعنى عالمى كه آثار مادّه ( از قبيل شكل و وزن و حجم و . . . ) را دارد بدون اينكه خود مادّه ، در آنجا ، باشد « 1 » .
هامش
( 1 ) - مثل عالم برزخ كه با جسد مثالى ، مجرّد و داراى مقدار موجود است ولى از خود مادّه خبرى نيست چنان كه از -