دست « سَفَرهء كرامٍ بَرَره » بوده است نازل مىشده و رسول اللَّه مىخوانده است :
« كَلَّا إِنَّها تَذْكِرَةٌ * فَمَنْ شاءَ ذَكَرَهُ * فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَةٍ * مَرْفُوعَةٍ مُطَهَّرَةٍ * بِأَيْدِي سَفَرَةٍ * كِرامٍ بَرَرَةٍ »
. « 1 »
و در تمام اين سه مرحله ، اهل سه مرحله ؛ يعنى حضرت حق و جبرائيل و « سَفَرهء كرامٍ بَرَره » حاضر بودهاند و نزول وحى هم در هر يك از مراحل توسط همهء اينها ، يعنى توسط « سَفَرهء كرامٍ بَرَره » توسط جبرائيل ، توسط حضرت حق صورت مىگرفته است . غاية الأمر در بعضى از موارد ، نظر اصلى به خود ذات حق بوده است ؛ به طورى كه به جبرائيل و سفره نظر نمىشده است ؛ و اين در آن مواردى است كه حال رسول اللَّه تغيير مىكرده است ، و طبق آيهء واقع در سورهء شورى « وحياً » بوده است .
و در بعضى از موارد نظر اصلى به جبرائيل بوده است ؛ به طورى كه به سفره نظر نمىشده است ، و نظر به ذات حق از آيينه و مرآت جبرائيل بوده است .
و در بعضى از موارد نظر اصلى به همان فرشتگان زيردست و اعوان جبرائيل ، يعنى سَفره بوده است ، و از دريچهء وجود و تعين آنها به جبرائيل و حضرت حق نظر مىشده است . و دربارهء اين قسم اخير طبق همان آيهء
« أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا »
بوده است ؛ منتها بعضى از اوقات توسط رسول جبرئيل و بعضى از اوقات توسط سَفَرهء كرامٍ بَرَره كه ياران و اعوان او هستند . چون طبق همين آيهء :
« وَ ما كانَ لِبَشَرٍ أَنْ يُكَلِّمَهُ اللَّهُ إِلَّا وَحْياً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ يُرْسِلَ رَسُولًا »
خداوند متعال وقتى وحى كند خودش تكلم مىكند ، و در تكليمش واسطه اتخاذ نمىكند . خودش مستقيماً تجلى مىكند و تكلم مىكند ، و رسول خدا ادراك مىكند آن تكلم را .
و نظير اين معنا را دربارهء قبض روح داريم . در آنجا نيز اين سه مرحله در قرآن
هامش
( 1 ) . آيات 11 - 16 سورهء عبس : « نه ! اين چنين نيست ، بلكه آيات قرآن براى تذكر و پند است ، تا هر كه بخواهد متذكر گردد . در صحيفههاى بلند مرتبه و بزرگ مقام است . آن صحيفهها ، بلند مرتبه و پاك و پاكيزه است ، كه به دست سفيران حق و فرشتگان وحى كه ملائكهء بزرگوار و با اخلاق نيكو هستند فرستاده مىشود . »