است . همين عبارت كوتاه اميرمؤمنان همهء براهين ياد شده در كتابهاى فلسفه را در بردارد .
12 - سرنوشت
از بيانات اميرمؤمنان در مورد سرنوشت بيانى است كه در پاسخ پرسشهاى مربوطه فرموده است :
مردى خدمت اميرمؤمنان شرفياب شد و عرض كرد :
- اى اميرمؤمنان ، از قَدَر برايم سخن بگو .
- اقيانوس بيكرانى است داخل مشو .
- خواهشمندم محرومم نسازيد . فرمود :
- راه خطرناكى است گام نسپار .
- لطفاً پيرامون قدر برايم توضيح بدهيد .
- حالا كه اصرار مىورزى از تو مىپرسم :
- آيا رحمت خدا پيش از كردار مردم بود ؟ و يا كردار مردم پيش از رحمت خدا ؟
- رحمت خدا پيش از كردار مردم بود .
اميرمؤمنان خطاب به حاضران فرمود : به برادرتان سلام كنيد كه به راه راست آمد و قبلًا در گمراهى بود .
راوى گويد كه سؤال كننده از خدمت اميرمؤمنان مرخص شد و چيزى نگذشت كه بازگشت و عرض كرد :
- اى اميرمؤمنان ! اين كه مىنشينيم و يا برمىخيزيم ، چيزى را انجام مىدهيم و يا ترك مىكنيم ، آيا همهء اينها با مشيت نخستين انجام مىيابد ؟
- تو باز هم به مسئلهء سرنوشت مىانديشى و از مشيت مىپرسى . من سه پرسش از تو مىكنم كه تو از آنها فرارى ندارى :