اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ »
« 1 » . بنابراين مؤمنان امرشان را به خداوند رجوع داده و هرگونه تدبير و اختيارى را از خود سلب نمودهاند و به دنبال آن خداى سبحان فرمود :
« فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ »
« 2 » . پس با نعمتى كه بر مؤمنان ارزانى داشته ، رسيدن هرگونه آسيب و ناراحتى را از آنان نفى نموده است و اين چيزى نيست مگر همان ولايت خداوندى كه به آن امور مؤمنين را متولّى مىگردد و ناراحتى و گزند را با تدبير و كفايت خويش از آنان دور مىسازد .
از همين باب است آيهء
« يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ وَ يُضِلُّ اللَّهُ الظَّالِمِينَ وَ يَفْعَلُ اللَّهُ ما يَشاءُ * أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ بَدَّلُوا نِعْمَتَ اللَّهِ كُفْراً »
« 3 » كه از ولايت به نعمت تعبير نموده است . خداى سبحان مىفرمايد به زودى « مطيعين » را به اولياى خويش كه به نعمتِ مذكور ، منعماند ملحق خواهد ساخت :
« وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً »
« 4 » . مطيع را ارادهاى جز ارادهء مطاع نيست و در نتيجه اين مطاع است كه در افعال و اراده ، جانشين نفس و روانِ مطيع مىگردد و به اين مناسبت مطاع ، ولىّ شخص مطيع است و هر كس هم كه جز نفس آن مطاع ، نفس ديگرى نداشته باشد او نيزولىّ شخصِ مطيع خواهد بود ، زيرا كه در آنجا جز نفس مطاع وجودى نيست و از همين روى خداوند متعال بعضى از اولياى خويش را ولىّ ديگران قرار مىدهد :
« إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا
هامش
( 1 ) . آلعمران ، آيه 173 ؛ آن مؤمنانى كه چون مردمى به آنها گفتند لشكر بسيارى عليه شما مؤمنان فراهم شدهاند ازآنان در انديشه و برحذر باشيد [ اين تبليغات به جاى ترس ] بر ايمانشان افزود و گفتند تنها خدا ما را كفايت است و نيكو ياورى است
( 2 ) . آلعمران ، آيه 174 ؛ پس آن مؤمنان كه به فضل و رحمت خداى روى آوردند برايشان هيچ الم و رنجى نيامد
( 3 ) . ابراهيم ، آيههاى 27 - 28 ؛ ر . ك : ص 32
( 4 ) . نساء ، آيه 69 ؛ آنان كه خدا و رسول را اطاعت كنند البته با كسانى كه خدا به آنها لطف و عنايت كامل فرموده ، يعنىبا پيامبران و صديقان و شهيدان و نيكوكاران محشور خواهند شد و اينان [ در بهشت ] چقدر رفيقان نيكويى هستند