بشارت سعادت و شقاوت بعد از موت
با ترك روح از بدن ، انسان اختيار و توانايى خويش را از دست مىدهد و لذا موضوع تكليف مرتفع مىگردد . خداى سبحان مىفرمايد :
« يَوْمَ يَأْتِي بَعْضُ آياتِ رَبِّكَ لا يَنْفَعُ نَفْساً إِيمانُها لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمانِها خَيْراً »
« 1 »
در چنان وضعيّتى انسان در يكى از دو طريق سعادت و شقاوت قرار مىگيرد ؛ يعنى يكى از اين دو واقعيت سعادت و شقاوت نسبت به او متعيّن مىگردد : يا بشارت سعادت را دريافت مىدارد يا وعيد شقاوت . خداوند سبحان مىفرمايد :
« وَ لَوْ تَرى إِذِ الظَّالِمُونَ فِي غَمَراتِ الْمَوْتِ وَ الْمَلائِكَةُ باسِطُوا أَيْدِيهِمْ أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذابَ الْهُونِ »
و
« الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظالِمِي أَنْفُسِهِمْ فَأَلْقَوُا السَّلَمَ ما كُنَّا نَعْمَلُ مِنْ سُوءٍ بَلى إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ »
« 2 » و
« إِنَّ الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِكَةُ أَلَّا تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِي كُنْتُمْ تُوعَدُونَ »
« 3 »
عبارت
« كُنْتُمْ تُوعَدُونَ »
مُشعر به اين است كه بشارت ، بعد از دنيا ، يعنى در آخرت محقّق مىگردد و اين هم معلوم است كه بشارت دادن به امرى ، هميشه قبل از فرا رسيدن آن صورت مىگيرد ، بنابراين بشارت دادن به بهشت بايد قبل از ورود بدان باشد ، از سوى ديگر تنها به امر قطعىالوقوع مىتوان بشارت داد ، و چون تا زمان موت ، اختيار انسان باقى است و امكان انتقال انسان از يكى از دو راه شقاوت
هامش
( 1 ) . انعام ، آيه 158 ؛ روزى كه بعض آيات قهر و غضب خداى تو بر آنها رسد ، آن روز هيچ كس را ايمان سودى نبخشد ، اگر از آن پيش ايمان نياورده يا در ايمان كسب خير و سعادت نكرده باشد
( 2 ) . نحل ، آيه 28 ؛ همان كسانى كه فرشتگان به سوىشان آيند يا فرمان پروردگارت دررسد همانان كه فرشتگانجانشان را مىگيرند ، در حالى كه بر خود ستمكار بودند ، پس از درِ تسليم بر مىآيند . و [ مىگويند ] ما هيچ كار بدى نمىكرديم . آرى ، خدا به آنچه مىكرديد داناست
( 3 ) . فصلت ، آيه 30 ؛ آنان كه گفتند : پروردگار ما محقّقاً خداى يكتاست و بر اين ايمان پايدار ماندند فرشتگان رحمت بر آنها نازل شوند [ و مژده دهند ] كه ديگر هيچ ترسى [ از آينده ] و اندوهى [ از گذشته ] نداريد و شما را به آن بهشتى كه [ انبياء ] وعده دادند بشارت باد