بَيْنَكُمْ وَ تَكاثُرٌ فِي الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ كَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَباتُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَراهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطاماً »
« 1 » كه بيان مىكند حيات دنيا از امور خياليى - كه وراى آن حقايقى است - تشكيل شده و انسان بعد از تماميّت خلقتش به تكميل جهات زندگى دنيايى مىپردازد و دائماً از مقصدى بهمقصدى سير مىكند و در اين سير تحصيل آنچه را كه كمال مىپندارد دنبال مىكند و لكن كمالپندارى او را لهو و لعب و زينت و تفاخر و تكاثر و غيره تشكيل مىدهد كه امورى وهمىاند و لذا وقتى هم كه آنها را تحصيل كرد در هنگام موت و وداع حيات دنيا ، پوچى و بطلان آنها بر وى ظاهر و آشكار مىگردد .
احتمالى ديگر در معناى آيه
از طرف ديگر ممكن است كلام خداوند سبحان در ذيل آيه ، يعنى :
« وَ فِي الْآخِرَةِ عَذابٌ شَدِيدٌ وَ مَغْفِرَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رِضْوانٌ »
« 2 » معطوف به كلامِ مذكور درصدر يعنى « لعب و لهو و . . . » باشد ، يعنى نسبت به
« إِنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا . . . » *
خبر بعد از خبر باشد 63 كه آيهء بعد از آن تاحدّى مؤيّد اين معناست . « 3 » خلاصه اينكه از آيهء شريفه استفاده مىشود كه حيات دنيوى با تمام جهات مقصودهاش از لهو و لعب و زينت و غيره ،
هامش
( 1 ) . حديد : 20 ؛ زندگى دنيا به حقيقت بازيچهاى است طفلانه و لهو و عيّاشى و آرايش [ زنانه ] و تفاخر و خودستايى بايكديگر و حرص افزودن مال و فرزندان ، اين حقيقت كار دنياست و در مثل مانند بارانى است كه به موقع ببارد و گياهى در پى آن از زمين برويد كه برزگر يا دنياپرست را به شگفت آورد سپس بنگرى كه زود خشك شود و بپوسد
( 2 ) . همان ؛ و در عالم آخرت [ دنياطلبان را ] عذاب سخت جهنّم [ و مؤمنان را ] آمرزش و خشنودى حق نصيب است
( 3 ) . در معناى اين آيه از شيخ بهايى قدس سره نقل شده كه امور مذكورهء در آيه ، به حسب مدارج عمر انسان مرتب شدهاند ، چه آنكه انسان در اوان كودكى به بازى و سرگرمى مشغول است ، و در اوايل بلوغ به كارهاى بيهودهء مشغولكننده ، و در هنگامى كه جوانى به كمال خود مىرسد ، به زينتهاى دنيوى مىپردازد و در نيمهء عمر به تفاخر و به هنگام پيرى و كهولت به تكاثر در اموال و اولاد . ( مؤلّف )