« إِنَّما هذِهِ الْحَياةُ الدُّنْيا مَتاعٌ وَ إِنَّ الْآخِرَةَ هِيَ دارُ الْقَرارِ »
« 1 » و
« مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا مَتاعُ الْغُرُورِ »
« 2 » . متاع چيزى است كه از آن براى رسيدن به امر آخرى استفاده و بهرهبردارى مىشود ، پس حيات دنيا وسيلهاى است براى غرور و گمراهى انسان تا بهوسيلهء آن از كمال اقصى كه جهات مبدأ و معاد اوست غافل و منصرف گردد . خداى سبحان فرمود :
« إِنَّما مَثَلُ الْحَياةِ الدُّنْيا كَماءٍ أَنْزَلْناهُ مِنَ السَّماءِ فَاخْتَلَطَ بِهِ نَباتُ الْأَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَ الْأَنْعامُ حَتَّى إِذا أَخَذَتِ الْأَرْضُ زُخْرُفَها وَ ازَّيَّنَتْ وَ ظَنَّ أَهْلُها أَنَّهُمْ قادِرُونَ عَلَيْها أَتاها أَمْرُنا لَيْلًا أَوْ نَهاراً فَجَعَلْناها حَصِيداً كَأَنْ لَمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ »
« 3 »
كلامى از اميرالمؤمنين عليه السلام در نهجالبلاغه
رواياتى كه بر اين مضامين دلالت كنند ، بسيارند و در اينجا فقط به ذكر بعضى كلمات اميرالمؤمنين على عليه السلام اكتفا مىكنيم . آنطور كه در نهجالبلاغه آمده ، امام عليه السلام در بعضى از خطب خويش فرمودند : « اى بندگان خدا ، دنيا با ماندگان همان خواهد كرد كه با گذشتگان . . . پس هر كس نفس خويش را به غير خويش مشغول ساخت در تاريكىها سرگردان خواهد گشت و در وادى هلاكت درخواهد افتاد و شياطينِ باطن در سركشى وى فزونى كنند و اعمال قبيح وى را در نظرش بيارايند . پس سبقتگيرندگان به نيكىها بهشت را در پيش روى دارند و عقبماندگان ( مفرطين ) دوزخ را . . . گويى صيحهء قيامت در رسيده و قيامت شما را درگرفته و براى داورى
هامش
( 1 ) . مؤمن ، آيه 39 ؛ به درستى كه حيات دنيا متاع ناچيزى است و حيات آخرت منزلگاه ابدى و حيات جاودانى است
( 2 ) . حديد ، آيه 20 ؛ دنيا جز متاع فريب و غرور چيزى نيست
( 3 ) . يونس ، آيه 24 ؛ محقّقاً در مَثَل زندگى دنيا به آبى ماند كه از آسمان فرو فرستاديم تا به آن باران انواع مختلف گياه زمين از آنچه آدميان و حيوانات تغذيه كنند برويد تا آنگاه كه زمين را از خرّمى و سبزى به خود زيور بسته آرايش كند و مردمش خود را بر آن قادر و متصرّف پندارند كه ناگهان فرمان ما به شب يا روز در رسد و آن همه زيور زمين را درو كند و چنان خشك كند كه گويى ديروز در آن هيچ نبوده است [ اين حقيقت حال فناى دنياست ] . . .