پيدايش سير معنوى و عرفان
منشأ پيدايش سير معنوى
وضع اكثريت قريب به اتفاق مسلمين در صدر اسلام ، همين بود كه ذكر شد و در نتيجه اين وضع ، معارف اعتقادى و عملى اسلام روزبهروز رو به سقوط مىرفت و طُرق درك و پيشرفت اين حقايق ، يعنى طريق بحث آزاد و طريق سير معنوى ، رهسپار وادى فراموشى مىشد .
ولى از جانب ديگر ، اقليت شيعه كه از همان روزهاى نخستين ، به مخالفت با رويه اكثريت قد علم كرده بود ، و چنان كه در مصاحبههاى پارسال به عرض رسيد ، چون نيروى كافى براى درهم شكستن وضع موجود نداشتند و اعادهء وضع عمومى زمان رسول اكرم صلى الله عليه و آله برايشان ممكن بهنظر نمىرسيد ، ناگزير از مقاومت كلى و مثبت دست برداشته از راه ديگر دست به كار شدند و آن اين كه تا مىتوانند معارف اعتقادى و عملى اسلام را حفظ و ضبط نمايند و راههاى مشروع آن را ، كه همان راه بحث آزاد و سير معنوى باشد ، زنده نگه دارند .
شيعه طبق وصيتى كه به موجب آن رسولاكرم صلى الله عليه و آله اهل بيت گرامى خود را حافظ و مبين معارف اسلامى و پيشواى معنوى مسلمين معرفى كرده بود به ائمه اهل بيت روى آوردند و با نهايت ترس و لرز كه داشتند ، از هر راه ممكن به تحصيل و ضبط