و اين خوددارى امام عليه السلام به خاطر ملاطفت و مهربانى در حق راوى است . اللَّه المعين .
فصل نهم : نحوهء انتزاع ديگر افعال الهى
از آنچه گذشت نحوهء سخن در تبيين و تفسير افعال ديگرى كه خداوند سبحان به خود نسبت داده است ، روشن مىگردد ، مانند : مشيّت ، اراده ، هدايت ، اضلال ( گمراهكردن ) ، تمحيص ( پاك ساختن ) ، استدراج ( آهسته ولى ناگهان گرفتن ) ، غضب واسف ( خشم گرفتن ) . اين افعال از نحوهء وجود موجودات كه همان افعال خداوند و فيض اويند ، گرفته مىشود ؛ به اين شرح كه آنچه خداوند به وجود آورده ، چون از روى ناچارى و نادانى وناآگاهى نبوده است ، منشأ انتزاع « مشيت » و « اراده » براى خداوندسبحان مىگردد ؛ ووجود آن موجود ، « خواسته » و « مراد » مىباشد .
از امورى كه به هدايت گروهى به راه سعادت مىانجامد ، « هدايت خداوند » انتزاع مىگردد ؛ و اگر به گمراهى عدهاى منجر گردد ، از آن مفهوم « اضلال » گرفته مىشود ، اما به معنايى كه مستلزم نقض در خداوند است نباشد . از تحقق شيئى پس از شىء ديگر به گونهاى كه بعدى ملائم و هماهنگ با قبلى باشد و آن راكامل گرداند ، مفهوم « توفيق » گرفته مىشود ؛ و اگر به گونهاى باشد كه پديده بعدى ، مانع از پارهاى از آثار پديده پيشين گردد ، مفهوم « خذلان » انتزاع مىگردد ؛ و از پديد آوردن يا استمرار دادن يك شىء به نحوى كه هماهنگ با سعادت و موجب آن باشد ، مفهوم بركت گرفته مىشود .
آنچه به جداشدن بدبخت و از نيكبخت و پليد از پاك مىانجامد ، منشأ انتزاع « تمحيص » و « امتحان » و مانندآن است ، اما نه به معنايى كه مستلزم نادانى درحق خداوند سبحان باشد ، بلكه به معناى اتمام حجت و بيان حكمت ؛ وامورى كه موجب افزونى شقاوت انسان بدبخت و رشدآن مىگردد ، مانند نعمتهاى گوناگون پس از نافرمانى وعصيان ، منشأ انتزاع « استدراج » و « كيد » و مانند آن مىشود . از گرفتارىها و