فرمان خدا هنگام اراده چيزى ، آن است كه به او بگويد : موجود باش ؛ پس او موجود مىشود .
« إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْناهُ بِقَدَرٍ »
« 1 »
ماهرچه آفريديم ، به اندازه آفريديم .
« لَهُ الْحَمْدُ فِي الْأُولى وَ الْآخِرَةِ وَ لَهُ الْحُكْمُ »
« 2 »
براى اوست ستايش درآغاز و انجام عالم ، و براى اوست حكم وسلطنت .
« ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ »
« 3 »
هيچ رنج و مصيبتى نرسد مگر به اذن خداوند .
« ما خَلَقْنَا السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما إِلَّا بِالْحَقِّ وَ أَجَلٍ مُسَمًّى »
« 4 »
ما آسمانها و زمين و آنچه ميان آنهاست را نيافريديم مگر به حق و دروقت معيّن .
« لِكُلِّ أَجَلٍ كِتابٌ »
« 5 »
براى هر سرآمدى ، نوشتهاى است .
بايد دانست كه اخبار اين بخش ، مانند بخش سعادت وشقاوت وجبر و تفويض ، بر سه قسم است : يك قسم ، بيانگر حقيقت امر مىباشد ، قسم دوم ، با مردم آنگونه كه با ديد سطحى مىفهمند ، سخن مىگويد و بر همين مقدار ، اكتفاء مىكند ؛ و قسم سوم ، از پرداختن به چنين مطالبى برحذر مىدارد ؛ مانند آن كلام حضرت امام عليه السلام كه فرمود :
« راه تاريكى است ، درآن قدم مگذار » .
در تفسير قمى روايت شده است كه از امام صادق عليه السلام پرسيدند : آيا بين جبر و قَدَر منزلتى هست ؟ فرمود : آرى . پرسيدند : چيست ؟ فرمود : « سرّى است از اسرار
هامش
( 1 ) . قمر ، آيهء 49
( 2 ) . قصص ، آيهء 70
( 3 ) . تغابن ، آيهء 11
( 4 ) . احقاف ، آيهء 3
( 5 ) . رعد ، آيهء 38