ذلِكُمْ بِأَنَّهُ إِذا دُعِيَ اللَّهُ وَحْدَهُ كَفَرْتُمْ .
« 1 »
علّامه : از اين آيات عجيبتر آيات وارده در سورهء تكاثر است :
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ * أَلْهاكُمُ التَّكاثُرُ * حَتَّى زُرْتُمُ الْمَقابِرَ * كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ * ثُمَّ كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ * كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ * لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَ * ثُمَّ لَتَرَوُنَّها عَيْنَ الْيَقِينِ * ثُمَّ لَتُسْئَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ .
« 2 »
در معنى : أَلْهاكُمُ التَّكاثُرُ * حَتَّى زُرْتُمُ الْمَقابِرَ
در بعضى مراحل قرآن از صراحت هم گذشته ؛ امّا در عين حال حالات قلبى ما طورى است كه نمىپذيرد و طور ديگر تأويل مىكند .
« زياده طلبى و زياده بينى شما را از رؤيت جمال حقّ و وحدت مطلق به غفلت انداخت و منصرف كرد تا زمانيكه در قبرها سرازير شديد !
نه چنين نيست ؛ به زودى خواهيد دانست ! پس نه چنين نيست ( كه كثرات حقيقتى داشته باشد و أصالتى را حكايت كند ) به زودى خواهيد دانست ! نه چنين نيست !
اگر شما به علم اليقين بدانيد ( و بحقيقت امر واقف گرديد ) هر آينه ( اين كثرات را ) جحيم و آتش سوزان خواهيد يافت ! و سپس آن آتش را به حقيقت يقين خواهيد دانست ! و سپس از نعيم كه راه قرب بنده بسوى خدا و ولايت است از شما پرسش خواهد شد ، كه در چه حدّ حجاب كثرت را كنار زديد ؛ و در وادى توحيد قدم زديد ! »
هامش
( 1 ) صدر آيهء 12 ، از سورهء 40 : غافر : « بدانيد كه اين به جهت آنست كه چون خداوند به يگانگى خوانده شود ، شما كافر مىشويد . »
( 2 ) سورهء 102 ، از قرآن كريم