كه به جهت سعه و گشايش ، تمام افراد امّت بلكه تمام افراد بشر را در زير پوشش علم و احاطهء وجوديّه و ادراكيّهء خود گرفته است .
و آيهء مباركهء :
وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ
. « 1 »
خوب حقيقت امر را روشن مىكند ، كه نفس رسول الله فقط روشنگر مطالبِ وحى آسمانى هستند كه بمردم نازل شده است * * *
مراد از آية الكرسىّ همان يك آيهء اوّل است
تلميذ : آية الكرسىّ كه عنوان عَلَم بالغلبه پيدا كرده است ، آيا مراد فقط همان يك آيه است كه به
وَ لا يَؤُدُهُ حِفْظُهُما وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ
« 2 » ختم مىشود ؛ يا آنكه شامل دو آيهء دنبال اين آيه هم بوده و به
أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ
ختم مىگردد
! ؟ علّامه : به
وَ هُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ
ختم مىشود ؛ و به همين جهت اين آيه را كه شامل لفظ كرسىّ است آية الكرسىّ نامند . و آن فقرات ديگر جزء آية الكرسىّ نيست ؛ و در ادعيه و نمازهاى مستحبّه كه آية الكرسىّ يك بار يا بيشتر وارد شده است به همين مقدار اكتفا مىشود . * * *
در تفسير آيهء : قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى شاكِلَتِهِ
تلميذ :
وَ إِذا أَنْعَمْنا عَلَى الْإِنْسانِ أَعْرَضَ وَ نَأى بِجانِبِهِ وَ إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ كانَ يَؤُساً * قُلْ كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى شاكِلَتِهِ فَرَبُّكُمْ أَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ أَهْدى سَبِيلًا
. « 3 »
هامش
( 1 ) قسمتى از آيهء 44 ، از سورهء 16 : النّحل : « و ما ذِكر را بسوى تو فرو فرستاديم ، به جهت آنكه براى مردم روشن كنى و بيان كنى آنچه را كه بسوى آنان فرو فرستاده شده است . »
( 2 ) آيهء 255 ، از سورهء 2 : البقرة
( 3 ) آيهء 83 و 84 ، از سورهء 17 : الإسرآء : « و زمانيكه ما بر انسان نعمت بدهيم ( بواسطهء غفلت و غرور ) از ما روى مىگرداند ، و پهلو تهى مىكند ؛ و زمانيكه شرّى به او برسد ، مأيوس و سرافكنده مىگردد . اى پيامبر ! بگو : هر يك از افراد بشر طبق شاكله و سازمان صورت بندى و سرشت خود عمل مىكند ؛ پس پروردگار شما داناتر است به آن كسى كه راه خود را بهتر يافته است . »