بَنِى أُمَيَّة ؛ تمام شد كلام علّامه
* * *
مراد از سورههاى طوال و مِئين و مفصّل در قرآن كريم
تلميذ : در كتاب صَلَوة « جواهر » باب استِحبابُ قِرآءَة السّورةِ بَعدَ الحَمدِ فى النَّوافِل فرمايد : رَوَى الْكُلَيْنِىُّ بِسَنَدِهِ إلَى سَعْدِ الإسْكَافِ أَنَّهُ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَهِ صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ : أُعْطِيتُ السُّوَرَ الطِّوَالَ مَكَانَ التَّوْرَاةِ ، وَ السُّنَنَ مَكَانَ الإنْجِيلِ ، وَ الْمَثَانِىَ مَكَانَ الزَّبُورِ ؛ وَ فُصِّلْتُ بِالْمُفَصَّلِ : ثَمَانٍ وَ سِتِّينَ سُورَةً ؛ وَ هُوَ مُهَيْمِنٌ عَلَى سَآئِرِ الْكُتُبِ .
« به من سورههاى بزرگ بجاى كتاب تورات داده شده است ، و سورههاى سُنَن بجاى انجيل ، و مَثانى بجاى زبور ؛ و من تفضيل داده شدم بر آنها به سورههاى مُفَصَّل كه شصت و هشت سوره است . و قرآن سيطره و هيمنه دارد بر سائر كتب انبياء گذشته . »
مراد در اين روايت از سورههاى طِوال ، و سُنَن ، و مَثانى و مفصَّل چيست
؟ علّامه : مراد از سُوَر طوال ، هفت سورهء بزرگ از اوّل قرآن بوده است كه رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم آنها را طوال ناميد . و عبارتند از بَقَرَة ، آل عِمران ، نِساء ، مائدَة ، أنعام ، أعراف و يونس . و ليكن عثمان در وقت جمع آورى قرآن ، سورهء أنفال و تَوبة را بر سورهء يونس مقدّم داشت ؛ چون عثمان سورهء توبه را كه بسم الله الرحمن الرحيم ندارد سورهء مستقلّ نمىداند و آن را از متمّمات سورهء أنفال مىداند ؛ و بنابراين ، اين دو سوره كه در نزد او يك سوره بودند ، از سورههاى طوال محسوب مىشده است .
ولى چون به عثمان اعتراض كردند كه رسول الله سورهء يونس را بعد از سورهء أعراف قرار دادند و او را جزء طوال شمردهاند ، عثمان جوابى نداشت كه