آنها اينطور ميدانند كه خداوند در شش روز اوّل خلقت آسمانها و زمين ، احكام را جعل فرمود و ديگر كار بسته و تمام شد ؛ نه تغييرى و نه تبديلى صورت نخواهد گرفت ؛ و البتّه مفاد اين مرام همان بسته بودن و غلّ شدن دست خداست ؛ معاذ الله ؛ بلكه دستهاى او باز است ؛ و دو دست او باز است و در عالم آفرينش بهر گونه كه بخواهد تغيير و تبديل مىدهد ؛ و احكام نوين طبق مصالح تازه مىآفريند .
[ اختلاف قرائات استناد به روايت از رسول الله دارد ]
تلميذ : راجع به كتّاب وحى الهى قرآن مجيد چه قسم بودهاند ؟ آيا وقتى كه وحى نازل مىشده است . بعدا رسول خدا مىفرستادند در پى كاتب وحى كه بيايد و بنويسد ؟
مثلا بعضى از كتّاب وحى وجود مقدّس حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام بودهاند ؛ و معلوم است كه آن حضرت پيوسته با رسول الله نبودند ؛ بلكه رسول الله چه بسا آن حضرت را به جنگ مىفرستادهاند ؛ و يا براى مأموريّتهاى ديگرى گسيل مىداشتند .
عبد الله بن مسعود و ابىّ بن كعب و زيد بن ثابت ؛ وضع و طريقهشان چگونه بوده است ؟
اين قرائات و اختلاف آنها از كجا پيدا شد ؟
علّامه : بنده نديدهام در روايتى كه چون وحى نازل مىشد ، حضرت رسول الله بفرستند بدنبال يكى از صحابه و يا يكى از كتّاب وحى كه بيا و وحى را بنويس ! و امّا اين مطلب هست كه اينها مىنوشتند وحى رسول خدا را صلّى الله عليه و آله و سلّم .
افرادى كه مىنوشتند امير المؤمنين صلوات الله عليه بودند ، و عبد الله بن مسعود و ابىّ بن كعب و زيد بن ثابت و بعضى ديگر .
زيد بن ثابت بعدا در تأليف أوّل قرآن كه توسّط ابو بكر صورت گرفت تصدّى داشت ؛ و همچنين در تأليف دوّم قرآن كه توسّط عثمان و در زمان او صورت گرفت نيز دست اندر كار بود .
زيد بن ثابت قرآن را تأليف نموده و جمعآورى كرد .
و امّا اختلاف قرائتها را استناد مىدهند به روايت ؛ يعنى قراء اينطور از رسول الله روايت كردهاند ؛ و همينطور است قرائت عاصم كه قرائت دائر قرآنست ؛ او نيز از امير المؤمنين عليه السّلام بيك واسطه روايت مىكند .
اين قراء هريك قرآن را به طرزى خاصّ قرائت مىكرده است ؛ و قرّاء در كيفيّت قرائت با يكديگر مختلفند ؛ مثلا قرائت ابىّ بن كعب غير از قرائت عاصم است .